🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:49 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

स्वर (स्वर)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0402
धात्वर्थ: आक्षेपे — शब्द करना, आवाज करना, दोष लगाना, निन्दा करना, आक्षेप करना (to sound, to blame, to insult, to object)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वरयतिस्वरयतःस्वरयन्ति
मध्यमस्वरयसिस्वरयथःस्वरयथ
उत्तमस्वरयामिस्वरयावःस्वरयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वरयतात् / स्वरयताद् / स्वरयतुस्वरयताम्स्वरयन्तु
मध्यमस्वरय / स्वरयतात् / स्वरयताद्स्वरयतम्स्वरयत
उत्तमस्वरयाणिस्वरयावस्वरयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्वरयत् / अस्वरयद्अस्वरयताम्अस्वरयन्
मध्यमअस्वरयःअस्वरयतम्अस्वरयत
उत्तमअस्वरयम्अस्वरयावअस्वरयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वरयेत् / स्वरयेद्स्वरयेताम्स्वरयेयुः
मध्यमस्वरयेःस्वरयेतम्स्वरयेत
उत्तमस्वरयेयम्स्वरयेवस्वरयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वरयिष्यतिस्वरयिष्यतःस्वरयिष्यन्ति
मध्यमस्वरयिष्यसिस्वरयिष्यथःस्वरयिष्यथ
उत्तमस्वरयिष्यामिस्वरयिष्यावःस्वरयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वरयितास्वरयितारौस्वरयितारः
मध्यमस्वरयितासिस्वरयितास्थःस्वरयितास्थ
उत्तमस्वरयितास्मिस्वरयितास्वःस्वरयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वरयाञ्चकार / स्वरयामास / स्वरयाम्बभूवस्वरयाञ्चक्रतुः / स्वरयामासतुः / स्वरयाम्बभूवतुःस्वरयाञ्चक्रुः / स्वरयामासुः / स्वरयाम्बभूवुः
मध्यमस्वरयाञ्चकर्थ / स्वरयामासिथ / स्वरयाम्बभूविथस्वरयाञ्चक्रथुः / स्वरयामासथुः / स्वरयाम्बभूवथुःस्वरयाञ्चक्र / स्वरयामास / स्वरयाम्बभूव
उत्तमस्वरयाञ्चकर / स्वरयाञ्चकार / स्वरयामास / स्वरयाम्बभूवस्वरयाञ्चकृव / स्वरयामासिव / स्वरयाम्बभूविवस्वरयाञ्चकृम / स्वरयामासिम / स्वरयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसस्वरत् / असस्वरद्असस्वरताम्असस्वरन्
मध्यमअसस्वरःअसस्वरतम्असस्वरत
उत्तमअसस्वरम्असस्वरावअसस्वराम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्वर्यात् / स्वर्याद्स्वर्यास्ताम्स्वर्यासुः
मध्यमस्वर्याःस्वर्यास्तम्स्वर्यास्त
उत्तमस्वर्यासम्स्वर्यास्वस्वर्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्वरयिष्यत् / अस्वरयिष्यद्अस्वरयिष्यताम्अस्वरयिष्यन्
मध्यमअस्वरयिष्यःअस्वरयिष्यतम्अस्वरयिष्यत
उत्तमअस्वरयिष्यम्अस्वरयिष्यावअस्वरयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें