२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
श्रथ (श्रथ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0409
धात्वर्थ: दौर्बल्ये — दुर्बल होना (to be weak)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयति श्रथयतः श्रथयन्ति मध्यम श्रथयसि श्रथयथः श्रथयथ उत्तम श्रथयामि श्रथयावः श्रथयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयतात् / श्रथयताद् / श्रथयतु श्रथयताम् श्रथयन्तु मध्यम श्रथय / श्रथयतात् / श्रथयताद् श्रथयतम् श्रथयत उत्तम श्रथयानि श्रथयाव श्रथयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अश्रथयत् / अश्रथयद् अश्रथयताम् अश्रथयन् मध्यम अश्रथयः अश्रथयतम् अश्रथयत उत्तम अश्रथयम् अश्रथयाव अश्रथयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयेत् / श्रथयेद् श्रथयेताम् श्रथयेयुः मध्यम श्रथयेः श्रथयेतम् श्रथयेत उत्तम श्रथयेयम् श्रथयेव श्रथयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयिष्यति श्रथयिष्यतः श्रथयिष्यन्ति मध्यम श्रथयिष्यसि श्रथयिष्यथः श्रथयिष्यथ उत्तम श्रथयिष्यामि श्रथयिष्यावः श्रथयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयिता श्रथयितारौ श्रथयितारः मध्यम श्रथयितासि श्रथयितास्थः श्रथयितास्थ उत्तम श्रथयितास्मि श्रथयितास्वः श्रथयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयाञ्चकार / श्रथयामास / श्रथयाम्बभूव श्रथयाञ्चक्रतुः / श्रथयामासतुः / श्रथयाम्बभूवतुः श्रथयाञ्चक्रुः / श्रथयामासुः / श्रथयाम्बभूवुः मध्यम श्रथयाञ्चकर्थ / श्रथयामासिथ / श्रथयाम्बभूविथ श्रथयाञ्चक्रथुः / श्रथयामासथुः / श्रथयाम्बभूवथुः श्रथयाञ्चक्र / श्रथयामास / श्रथयाम्बभूव उत्तम श्रथयाञ्चकर / श्रथयाञ्चकार / श्रथयामास / श्रथयाम्बभूव श्रथयाञ्चकृव / श्रथयामासिव / श्रथयाम्बभूविव श्रथयाञ्चकृम / श्रथयामासिम / श्रथयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशश्रथत् / अशश्रथद् अशश्रथताम् अशश्रथन् मध्यम अशश्रथः अशश्रथतम् अशश्रथत उत्तम अशश्रथम् अशश्रथाव अशश्रथाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथ्यात् / श्रथ्याद् श्रथ्यास्ताम् श्रथ्यासुः मध्यम श्रथ्याः श्रथ्यास्तम् श्रथ्यास्त उत्तम श्रथ्यासम् श्रथ्यास्व श्रथ्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अश्रथयिष्यत् / अश्रथयिष्यद् अश्रथयिष्यताम् अश्रथयिष्यन् मध्यम अश्रथयिष्यः अश्रथयिष्यतम् अश्रथयिष्यत उत्तम अश्रथयिष्यम् अश्रथयिष्याव अश्रथयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयते श्रथयेते श्रथयन्ते मध्यम श्रथयसे श्रथयेथे श्रथयध्वे उत्तम श्रथये श्रथयावहे श्रथयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयताम् श्रथयेताम् श्रथयन्ताम् मध्यम श्रथयस्व श्रथयेथाम् श्रथयध्वम् उत्तम श्रथयै श्रथयावहै श्रथयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अश्रथयत अश्रथयेताम् अश्रथयन्त मध्यम अश्रथयथाः अश्रथयेथाम् अश्रथयध्वम् उत्तम अश्रथये अश्रथयावहि अश्रथयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयेत श्रथयेयाताम् श्रथयेरन् मध्यम श्रथयेथाः श्रथयेयाथाम् श्रथयेध्वम् उत्तम श्रथयेय श्रथयेवहि श्रथयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयिष्यते श्रथयिष्येते श्रथयिष्यन्ते मध्यम श्रथयिष्यसे श्रथयिष्येथे श्रथयिष्यध्वे उत्तम श्रथयिष्ये श्रथयिष्यावहे श्रथयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयिता श्रथयितारौ श्रथयितारः मध्यम श्रथयितासे श्रथयितासाथे श्रथयिताध्वे उत्तम श्रथयिताहे श्रथयितास्वहे श्रथयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयाञ्चक्रे / श्रथयामास / श्रथयाम्बभूव श्रथयाञ्चक्राते / श्रथयामासतुः / श्रथयाम्बभूवतुः श्रथयाञ्चक्रिरे / श्रथयामासुः / श्रथयाम्बभूवुः मध्यम श्रथयाञ्चकृषे / श्रथयामासिथ / श्रथयाम्बभूविथ श्रथयाञ्चक्राथे / श्रथयामासथुः / श्रथयाम्बभूवथुः श्रथयाञ्चकृढ्वे / श्रथयामास / श्रथयाम्बभूव उत्तम श्रथयाञ्चक्रे / श्रथयामास / श्रथयाम्बभूव श्रथयाञ्चकृवहे / श्रथयामासिव / श्रथयाम्बभूविव श्रथयाञ्चकृमहे / श्रथयामासिम / श्रथयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशश्रथत अशश्रथेताम् अशश्रथन्त मध्यम अशश्रथथाः अशश्रथेथाम् अशश्रथध्वम् उत्तम अशश्रथे अशश्रथावहि अशश्रथामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयिषीष्ट श्रथयिषीयास्ताम् श्रथयिषीरन् मध्यम श्रथयिषीष्ठाः श्रथयिषीयास्थाम् श्रथयिषीढ्वम् / श्रथयिषीध्वम् उत्तम श्रथयिषीय श्रथयिषीवहि श्रथयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अश्रथयिष्यत अश्रथयिष्येताम् अश्रथयिष्यन्त मध्यम अश्रथयिष्यथाः अश्रथयिष्येथाम् अश्रथयिष्यध्वम् उत्तम अश्रथयिष्ये अश्रथयिष्यावहि अश्रथयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथ्यते श्रथ्येते श्रथ्यन्ते मध्यम श्रथ्यसे श्रथ्येथे श्रथ्यध्वे उत्तम श्रथ्ये श्रथ्यावहे श्रथ्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथ्यताम् श्रथ्येताम् श्रथ्यन्ताम् मध्यम श्रथ्यस्व श्रथ्येथाम् श्रथ्यध्वम् उत्तम श्रथ्यै श्रथ्यावहै श्रथ्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अश्रथ्यत अश्रथ्येताम् अश्रथ्यन्त मध्यम अश्रथ्यथाः अश्रथ्येथाम् अश्रथ्यध्वम् उत्तम अश्रथ्ये अश्रथ्यावहि अश्रथ्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथ्येत श्रथ्येयाताम् श्रथ्येरन् मध्यम श्रथ्येथाः श्रथ्येयाथाम् श्रथ्येध्वम् उत्तम श्रथ्येय श्रथ्येवहि श्रथ्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रथयिष्यते / श्रथिष्यते श्रथयिष्येते / श्रथिष्येते श्रथयिष्यन्ते / श्रथिष्यन्ते मध्यम श्रथयिष्यसे / श्रथिष्यसे श्रथयिष्येथे / श्रथिष्येथे श्रथयिष्यध्वे / श्रथिष्यध्वे उत्तम श्रथयिष्ये / श्रथिष्ये श्रथयिष्यावहे / श्रथिष्यावहे श्रथयिष्यामहे / श्रथिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त श्रथन — — श्रथनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त श्रथक श्रथकः श्रथिका श्रथकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त श्रथयितृ श्रथयिता श्रथयित्री श्रथयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त श्रथ्य श्रथ्यः श्रथ्या श्रथ्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) श्रथयितव्य श्रथयितव्यः श्रथयितव्या श्रथयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त श्रथनीय श्रथनीयः श्रथनीया श्रथनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) श्रथित श्रथितः श्रथिता श्रथितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) श्रथितवत् श्रथितवान् श्रथितवती श्रथितवत् / श्रथितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) श्रथयत् श्रथयन् श्रथयन्ती श्रथयत् / श्रथयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त श्रथयिष्यत् श्रथयिष्यन् श्रथयिष्यती / श्रथयिष्यन्ती श्रथयिष्यत् / श्रथयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) श्रथयमान श्रथयमानः श्रथयमाना श्रथयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) श्रथयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रश्रथय्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) श्रथयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय श्रथम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त श्रत्ति — श्रत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त श्रथयाम्बभूवस् श्रथयाम्बभूवान् श्रथयाम्बभूषी श्रथयाम्बभूवत् / श्रथयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।