🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:25:27 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

शील (शील)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0419
धात्वर्थ: उपधारणे — धारण करना, पहचानना (to wear, to recognize)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीलयतिशीलयतःशीलयन्ति
मध्यमशीलयसिशीलयथःशीलयथ
उत्तमशीलयामिशीलयावःशीलयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीलयतात् / शीलयताद् / शीलयतुशीलयताम्शीलयन्तु
मध्यमशीलय / शीलयतात् / शीलयताद्शीलयतम्शीलयत
उत्तमशीलयानिशीलयावशीलयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशीलयत् / अशीलयद्अशीलयताम्अशीलयन्
मध्यमअशीलयःअशीलयतम्अशीलयत
उत्तमअशीलयम्अशीलयावअशीलयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीलयेत् / शीलयेद्शीलयेताम्शीलयेयुः
मध्यमशीलयेःशीलयेतम्शीलयेत
उत्तमशीलयेयम्शीलयेवशीलयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीलयिष्यतिशीलयिष्यतःशीलयिष्यन्ति
मध्यमशीलयिष्यसिशीलयिष्यथःशीलयिष्यथ
उत्तमशीलयिष्यामिशीलयिष्यावःशीलयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीलयिताशीलयितारौशीलयितारः
मध्यमशीलयितासिशीलयितास्थःशीलयितास्थ
उत्तमशीलयितास्मिशीलयितास्वःशीलयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीलयाञ्चकार / शीलयामास / शीलयाम्बभूवशीलयाञ्चक्रतुः / शीलयामासतुः / शीलयाम्बभूवतुःशीलयाञ्चक्रुः / शीलयामासुः / शीलयाम्बभूवुः
मध्यमशीलयाञ्चकर्थ / शीलयामासिथ / शीलयाम्बभूविथशीलयाञ्चक्रथुः / शीलयामासथुः / शीलयाम्बभूवथुःशीलयाञ्चक्र / शीलयामास / शीलयाम्बभूव
उत्तमशीलयाञ्चकर / शीलयाञ्चकार / शीलयामास / शीलयाम्बभूवशीलयाञ्चकृव / शीलयामासिव / शीलयाम्बभूविवशीलयाञ्चकृम / शीलयामासिम / शीलयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशिशीलत् / अशिशीलद्अशिशीलताम्अशिशीलन्
मध्यमअशिशीलःअशिशीलतम्अशिशीलत
उत्तमअशिशीलम्अशिशीलावअशिशीलाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशील्यात् / शील्याद्शील्यास्ताम्शील्यासुः
मध्यमशील्याःशील्यास्तम्शील्यास्त
उत्तमशील्यासम्शील्यास्वशील्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशीलयिष्यत् / अशीलयिष्यद्अशीलयिष्यताम्अशीलयिष्यन्
मध्यमअशीलयिष्यःअशीलयिष्यतम्अशीलयिष्यत
उत्तमअशीलयिष्यम्अशीलयिष्यावअशीलयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें