🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:28:37 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ध्वन (ध्वन)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0431
धात्वर्थ: शब्दे — शब्द करना, आवाज करना (to sound)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमध्वनयतिध्वनयतःध्वनयन्ति
मध्यमध्वनयसिध्वनयथःध्वनयथ
उत्तमध्वनयामिध्वनयावःध्वनयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमध्वनयतात् / ध्वनयताद् / ध्वनयतुध्वनयताम्ध्वनयन्तु
मध्यमध्वनय / ध्वनयतात् / ध्वनयताद्ध्वनयतम्ध्वनयत
उत्तमध्वनयानिध्वनयावध्वनयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअध्वनयत् / अध्वनयद्अध्वनयताम्अध्वनयन्
मध्यमअध्वनयःअध्वनयतम्अध्वनयत
उत्तमअध्वनयम्अध्वनयावअध्वनयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमध्वनयेत् / ध्वनयेद्ध्वनयेताम्ध्वनयेयुः
मध्यमध्वनयेःध्वनयेतम्ध्वनयेत
उत्तमध्वनयेयम्ध्वनयेवध्वनयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमध्वनयिष्यतिध्वनयिष्यतःध्वनयिष्यन्ति
मध्यमध्वनयिष्यसिध्वनयिष्यथःध्वनयिष्यथ
उत्तमध्वनयिष्यामिध्वनयिष्यावःध्वनयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमध्वनयिताध्वनयितारौध्वनयितारः
मध्यमध्वनयितासिध्वनयितास्थःध्वनयितास्थ
उत्तमध्वनयितास्मिध्वनयितास्वःध्वनयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमध्वनयाञ्चकार / ध्वनयामास / ध्वनयाम्बभूवध्वनयाञ्चक्रतुः / ध्वनयामासतुः / ध्वनयाम्बभूवतुःध्वनयाञ्चक्रुः / ध्वनयामासुः / ध्वनयाम्बभूवुः
मध्यमध्वनयाञ्चकर्थ / ध्वनयामासिथ / ध्वनयाम्बभूविथध्वनयाञ्चक्रथुः / ध्वनयामासथुः / ध्वनयाम्बभूवथुःध्वनयाञ्चक्र / ध्वनयामास / ध्वनयाम्बभूव
उत्तमध्वनयाञ्चकर / ध्वनयाञ्चकार / ध्वनयामास / ध्वनयाम्बभूवध्वनयाञ्चकृव / ध्वनयामासिव / ध्वनयाम्बभूविवध्वनयाञ्चकृम / ध्वनयामासिम / ध्वनयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदध्वनत् / अदध्वनद्अदध्वनताम्अदध्वनन्
मध्यमअदध्वनःअदध्वनतम्अदध्वनत
उत्तमअदध्वनम्अदध्वनावअदध्वनाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमध्वन्यात् / ध्वन्याद्ध्वन्यास्ताम्ध्वन्यासुः
मध्यमध्वन्याःध्वन्यास्तम्ध्वन्यास्त
उत्तमध्वन्यासम्ध्वन्यास्वध्वन्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअध्वनयिष्यत् / अध्वनयिष्यद्अध्वनयिष्यताम्अध्वनयिष्यन्
मध्यमअध्वनयिष्यःअध्वनयिष्यतम्अध्वनयिष्यत
उत्तमअध्वनयिष्यम्अध्वनयिष्यावअध्वनयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें