२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
गृह (गृह)
चुरादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 10.0441
धात्वर्थ: ग्रहणे — लेना, स्वीकारना (to take, to accept)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गृहयते गृहयेते गृहयन्ते मध्यम गृहयसे गृहयेथे गृहयध्वे उत्तम गृहये गृहयावहे गृहयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गृहयताम् गृहयेताम् गृहयन्ताम् मध्यम गृहयस्व गृहयेथाम् गृहयध्वम् उत्तम गृहयै गृहयावहै गृहयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अगृहयत अगृहयेताम् अगृहयन्त मध्यम अगृहयथाः अगृहयेथाम् अगृहयध्वम् उत्तम अगृहये अगृहयावहि अगृहयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गृहयेत गृहयेयाताम् गृहयेरन् मध्यम गृहयेथाः गृहयेयाथाम् गृहयेध्वम् उत्तम गृहयेय गृहयेवहि गृहयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गृहयिष्यते गृहयिष्येते गृहयिष्यन्ते मध्यम गृहयिष्यसे गृहयिष्येथे गृहयिष्यध्वे उत्तम गृहयिष्ये गृहयिष्यावहे गृहयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गृहयिता गृहयितारौ गृहयितारः मध्यम गृहयितासे गृहयितासाथे गृहयिताध्वे उत्तम गृहयिताहे गृहयितास्वहे गृहयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गृहयाञ्चक्रे / गृहयामास / गृहयाम्बभूव गृहयाञ्चक्राते / गृहयामासतुः / गृहयाम्बभूवतुः गृहयाञ्चक्रिरे / गृहयामासुः / गृहयाम्बभूवुः मध्यम गृहयाञ्चकृषे / गृहयामासिथ / गृहयाम्बभूविथ गृहयाञ्चक्राथे / गृहयामासथुः / गृहयाम्बभूवथुः गृहयाञ्चकृढ्वे / गृहयामास / गृहयाम्बभूव उत्तम गृहयाञ्चक्रे / गृहयामास / गृहयाम्बभूव गृहयाञ्चकृवहे / गृहयामासिव / गृहयाम्बभूविव गृहयाञ्चकृमहे / गृहयामासिम / गृहयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजगृहत अजगृहेताम् अजगृहन्त मध्यम अजगृहथाः अजगृहेथाम् अजगृहध्वम् उत्तम अजगृहे अजगृहावहि अजगृहामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गृहयिषीष्ट गृहयिषीयास्ताम् गृहयिषीरन् मध्यम गृहयिषीष्ठाः गृहयिषीयास्थाम् गृहयिषीढ्वम् / गृहयिषीध्वम् उत्तम गृहयिषीय गृहयिषीवहि गृहयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अगृहयिष्यत अगृहयिष्येताम् अगृहयिष्यन्त मध्यम अगृहयिष्यथाः अगृहयिष्येथाम् अगृहयिष्यध्वम् उत्तम अगृहयिष्ये अगृहयिष्यावहि अगृहयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गृह्यते गृह्येते गृह्यन्ते मध्यम गृह्यसे गृह्येथे गृह्यध्वे उत्तम गृह्ये गृह्यावहे गृह्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गृह्यताम् गृह्येताम् गृह्यन्ताम् मध्यम गृह्यस्व गृह्येथाम् गृह्यध्वम् उत्तम गृह्यै गृह्यावहै गृह्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अगृह्यत अगृह्येताम् अगृह्यन्त मध्यम अगृह्यथाः अगृह्येथाम् अगृह्यध्वम् उत्तम अगृह्ये अगृह्यावहि अगृह्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गृह्येत गृह्येयाताम् गृह्येरन् मध्यम गृह्येथाः गृह्येयाथाम् गृह्येध्वम् उत्तम गृह्येय गृह्येवहि गृह्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गृहयिष्यते / गृहिष्यते गृहयिष्येते / गृहिष्येते गृहयिष्यन्ते / गृहिष्यन्ते मध्यम गृहयिष्यसे / गृहिष्यसे गृहयिष्येथे / गृहिष्येथे गृहयिष्यध्वे / गृहिष्यध्वे उत्तम गृहयिष्ये / गृहिष्ये गृहयिष्यावहे / गृहिष्यावहे गृहयिष्यामहे / गृहिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त गृहण — — गृहणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त गृहक गृहकः गृहिका गृहकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त गृहयितृ गृहयिता गृहयित्री गृहयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त गृह्य गृह्यः गृह्या गृह्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) गृहयितव्य गृहयितव्यः गृहयितव्या गृहयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त गृहणीय गृहणीयः गृहणीया गृहणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) गृहित गृहितः गृहिता गृहितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) गृहितवत् गृहितवान् गृहितवती गृहितवत् / गृहितवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) गृहयमाण गृहयमाणः गृहयमाणा गृहयमाणम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) गृहयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रगृहय्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) गृहयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय गृहम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त गृढि — गृढिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त गृहयाम्बभूवस् गृहयाम्बभूवान् गृहयाम्बभूषी गृहयाम्बभूवत् / गृहयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।