🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 10:18:02 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

अङ्क (अन्क)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0473
धात्वर्थ: पदे लक्षणे च — चिन्ह करना, गिनना, टहलना, अकड़ के चलना, गोद में लेना (to mark, to count, to roam around, to limp, to take in lap)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्कयतिअङ्कयतःअङ्कयन्ति
मध्यमअङ्कयसिअङ्कयथःअङ्कयथ
उत्तमअङ्कयामिअङ्कयावःअङ्कयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्कयतात् / अङ्कयताद् / अङ्कयतुअङ्कयताम्अङ्कयन्तु
मध्यमअङ्कय / अङ्कयतात् / अङ्कयताद्अङ्कयतम्अङ्कयत
उत्तमअङ्कयानिअङ्कयावअङ्कयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआङ्कयत् / आङ्कयद्आङ्कयताम्आङ्कयन्
मध्यमआङ्कयःआङ्कयतम्आङ्कयत
उत्तमआङ्कयम्आङ्कयावआङ्कयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्कयेत् / अङ्कयेद्अङ्कयेताम्अङ्कयेयुः
मध्यमअङ्कयेःअङ्कयेतम्अङ्कयेत
उत्तमअङ्कयेयम्अङ्कयेवअङ्कयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्कयिष्यतिअङ्कयिष्यतःअङ्कयिष्यन्ति
मध्यमअङ्कयिष्यसिअङ्कयिष्यथःअङ्कयिष्यथ
उत्तमअङ्कयिष्यामिअङ्कयिष्यावःअङ्कयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्कयिताअङ्कयितारौअङ्कयितारः
मध्यमअङ्कयितासिअङ्कयितास्थःअङ्कयितास्थ
उत्तमअङ्कयितास्मिअङ्कयितास्वःअङ्कयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्कयाञ्चकार / अङ्कयामास / अङ्कयाम्बभूवअङ्कयाञ्चक्रतुः / अङ्कयामासतुः / अङ्कयाम्बभूवतुःअङ्कयाञ्चक्रुः / अङ्कयामासुः / अङ्कयाम्बभूवुः
मध्यमअङ्कयाञ्चकर्थ / अङ्कयामासिथ / अङ्कयाम्बभूविथअङ्कयाञ्चक्रथुः / अङ्कयामासथुः / अङ्कयाम्बभूवथुःअङ्कयाञ्चक्र / अङ्कयामास / अङ्कयाम्बभूव
उत्तमअङ्कयाञ्चकर / अङ्कयाञ्चकार / अङ्कयामास / अङ्कयाम्बभूवअङ्कयाञ्चकृव / अङ्कयामासिव / अङ्कयाम्बभूविवअङ्कयाञ्चकृम / अङ्कयामासिम / अङ्कयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआञ्चकत् / आञ्चकद्आञ्चकताम्आञ्चकन्
मध्यमआञ्चकःआञ्चकतम्आञ्चकत
उत्तमआञ्चकम्आञ्चकावआञ्चकाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअङ्क्यात् / अङ्क्याद्अङ्क्यास्ताम्अङ्क्यासुः
मध्यमअङ्क्याःअङ्क्यास्तम्अङ्क्यास्त
उत्तमअङ्क्यासम्अङ्क्यास्वअङ्क्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआङ्कयिष्यत् / आङ्कयिष्यद्आङ्कयिष्यताम्आङ्कयिष्यन्
मध्यमआङ्कयिष्यःआङ्कयिष्यतम्आङ्कयिष्यत
उत्तमआङ्कयिष्यम्आङ्कयिष्यावआङ्कयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें