🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 11:19:03 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

छेद (छेद)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0480
धात्वर्थ: द्वैधीकरणे — छेद करना (to cut)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछेदयतिछेदयतःछेदयन्ति
मध्यमछेदयसिछेदयथःछेदयथ
उत्तमछेदयामिछेदयावःछेदयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछेदयतात् / छेदयताद् / छेदयतुछेदयताम्छेदयन्तु
मध्यमछेदय / छेदयतात् / छेदयताद्छेदयतम्छेदयत
उत्तमछेदयानिछेदयावछेदयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छेदयत् / अच्छेदयद्अच्छेदयताम्अच्छेदयन्
मध्यमअच्छेदयःअच्छेदयतम्अच्छेदयत
उत्तमअच्छेदयम्अच्छेदयावअच्छेदयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछेदयेत् / छेदयेद्छेदयेताम्छेदयेयुः
मध्यमछेदयेःछेदयेतम्छेदयेत
उत्तमछेदयेयम्छेदयेवछेदयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछेदयिष्यतिछेदयिष्यतःछेदयिष्यन्ति
मध्यमछेदयिष्यसिछेदयिष्यथःछेदयिष्यथ
उत्तमछेदयिष्यामिछेदयिष्यावःछेदयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछेदयिताछेदयितारौछेदयितारः
मध्यमछेदयितासिछेदयितास्थःछेदयितास्थ
उत्तमछेदयितास्मिछेदयितास्वःछेदयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछेदयाञ्चकार / छेदयामास / छेदयाम्बभूवछेदयाञ्चक्रतुः / छेदयामासतुः / छेदयाम्बभूवतुःछेदयाञ्चक्रुः / छेदयामासुः / छेदयाम्बभूवुः
मध्यमछेदयाञ्चकर्थ / छेदयामासिथ / छेदयाम्बभूविथछेदयाञ्चक्रथुः / छेदयामासथुः / छेदयाम्बभूवथुःछेदयाञ्चक्र / छेदयामास / छेदयाम्बभूव
उत्तमछेदयाञ्चकर / छेदयाञ्चकार / छेदयामास / छेदयाम्बभूवछेदयाञ्चकृव / छेदयामासिव / छेदयाम्बभूविवछेदयाञ्चकृम / छेदयामासिम / छेदयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचिच्छेदत् / अचिच्छेदद्अचिच्छेदताम्अचिच्छेदन्
मध्यमअचिच्छेदःअचिच्छेदतम्अचिच्छेदत
उत्तमअचिच्छेदम्अचिच्छेदावअचिच्छेदाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछेद्यात् / छेद्याद्छेद्यास्ताम्छेद्यासुः
मध्यमछेद्याःछेद्यास्तम्छेद्यास्त
उत्तमछेद्यासम्छेद्यास्वछेद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छेदयिष्यत् / अच्छेदयिष्यद्अच्छेदयिष्यताम्अच्छेदयिष्यन्
मध्यमअच्छेदयिष्यःअच्छेदयिष्यतम्अच्छेदयिष्यत
उत्तमअच्छेदयिष्यम्अच्छेदयिष्यावअच्छेदयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें