🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:28:08 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

लच्छ् (लछँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0234
धात्वर्थ: लक्षणे — चिह्न करना, निशान करना (to mark)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलच्छतिलच्छतःलच्छन्ति
मध्यमलच्छसिलच्छथःलच्छथ
उत्तमलच्छामिलच्छावःलच्छामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलच्छतात् / लच्छताद् / लच्छतुलच्छताम्लच्छन्तु
मध्यमलच्छ / लच्छतात् / लच्छताद्लच्छतम्लच्छत
उत्तमलच्छानिलच्छावलच्छाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअलच्छत् / अलच्छद्अलच्छताम्अलच्छन्
मध्यमअलच्छःअलच्छतम्अलच्छत
उत्तमअलच्छम्अलच्छावअलच्छाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलच्छेत् / लच्छेद्लच्छेताम्लच्छेयुः
मध्यमलच्छेःलच्छेतम्लच्छेत
उत्तमलच्छेयम्लच्छेवलच्छेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलच्छिष्यतिलच्छिष्यतःलच्छिष्यन्ति
मध्यमलच्छिष्यसिलच्छिष्यथःलच्छिष्यथ
उत्तमलच्छिष्यामिलच्छिष्यावःलच्छिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलच्छितालच्छितारौलच्छितारः
मध्यमलच्छितासिलच्छितास्थःलच्छितास्थ
उत्तमलच्छितास्मिलच्छितास्वःलच्छितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमललच्छललच्छतुःललच्छुः
मध्यमललच्छिथललच्छथुःललच्छ
उत्तमललच्छललच्छिवललच्छिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअलच्छीत् / अलच्छीद्अलच्छिष्टाम्अलच्छिषुः
मध्यमअलच्छीःअलच्छिष्टम्अलच्छिष्ट
उत्तमअलच्छिषम्अलच्छिष्वअलच्छिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलच्छ्यात् / लच्छ्याद्लच्छ्यास्ताम्लच्छ्यासुः
मध्यमलच्छ्याःलच्छ्यास्तम्लच्छ्यास्त
उत्तमलच्छ्यासम्लच्छ्यास्वलच्छ्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअलच्छिष्यत् / अलच्छिष्यद्अलच्छिष्यताम्अलच्छिष्यन्
मध्यमअलच्छिष्यःअलच्छिष्यतम्अलच्छिष्यत
उत्तमअलच्छिष्यम्अलच्छिष्यावअलच्छिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें