🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:28:51 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

वाञ्छ् (वाछिँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0236
धात्वर्थ: इच्छायाम् — इच्छा करना, चाहना (to want, to wish, to desire)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवाञ्छतिवाञ्छतःवाञ्छन्ति
मध्यमवाञ्छसिवाञ्छथःवाञ्छथ
उत्तमवाञ्छामिवाञ्छावःवाञ्छामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवाञ्छतात् / वाञ्छताद् / वाञ्छतुवाञ्छताम्वाञ्छन्तु
मध्यमवाञ्छ / वाञ्छतात् / वाञ्छताद्वाञ्छतम्वाञ्छत
उत्तमवाञ्छानिवाञ्छाववाञ्छाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवाञ्छत् / अवाञ्छद्अवाञ्छताम्अवाञ्छन्
मध्यमअवाञ्छःअवाञ्छतम्अवाञ्छत
उत्तमअवाञ्छम्अवाञ्छावअवाञ्छाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवाञ्छेत् / वाञ्छेद्वाञ्छेताम्वाञ्छेयुः
मध्यमवाञ्छेःवाञ्छेतम्वाञ्छेत
उत्तमवाञ्छेयम्वाञ्छेववाञ्छेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवाञ्छिष्यतिवाञ्छिष्यतःवाञ्छिष्यन्ति
मध्यमवाञ्छिष्यसिवाञ्छिष्यथःवाञ्छिष्यथ
उत्तमवाञ्छिष्यामिवाञ्छिष्यावःवाञ्छिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवाञ्छितावाञ्छितारौवाञ्छितारः
मध्यमवाञ्छितासिवाञ्छितास्थःवाञ्छितास्थ
उत्तमवाञ्छितास्मिवाञ्छितास्वःवाञ्छितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमववाञ्छववाञ्छतुःववाञ्छुः
मध्यमववाञ्छिथववाञ्छथुःववाञ्छ
उत्तमववाञ्छववाञ्छिवववाञ्छिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवाञ्छीत् / अवाञ्छीद्अवाञ्छिष्टाम्अवाञ्छिषुः
मध्यमअवाञ्छीःअवाञ्छिष्टम्अवाञ्छिष्ट
उत्तमअवाञ्छिषम्अवाञ्छिष्वअवाञ्छिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवाञ्छ्यात् / वाञ्छ्याद्वाञ्छ्यास्ताम्वाञ्छ्यासुः
मध्यमवाञ्छ्याःवाञ्छ्यास्तम्वाञ्छ्यास्त
उत्तमवाञ्छ्यासम्वाञ्छ्यास्ववाञ्छ्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवाञ्छिष्यत् / अवाञ्छिष्यद्अवाञ्छिष्यताम्अवाञ्छिष्यन्
मध्यमअवाञ्छिष्यःअवाञ्छिष्यतम्अवाञ्छिष्यत
उत्तमअवाञ्छिष्यम्अवाञ्छिष्यावअवाञ्छिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें