२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
खण्ड् (खडिँ)
भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0317
धात्वर्थ: मन्थे — मथना, टुकड़ा टुकड़ा करना, हिंसा करना (to break, to fragment, to shatter, to cut, to tear)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खण्डते खण्डेते खण्डन्ते मध्यम खण्डसे खण्डेथे खण्डध्वे उत्तम खण्डे खण्डावहे खण्डामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खण्डताम् खण्डेताम् खण्डन्ताम् मध्यम खण्डस्व खण्डेथाम् खण्डध्वम् उत्तम खण्डै खण्डावहै खण्डामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखण्डत अखण्डेताम् अखण्डन्त मध्यम अखण्डथाः अखण्डेथाम् अखण्डध्वम् उत्तम अखण्डे अखण्डावहि अखण्डामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खण्डेत खण्डेयाताम् खण्डेरन् मध्यम खण्डेथाः खण्डेयाथाम् खण्डेध्वम् उत्तम खण्डेय खण्डेवहि खण्डेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खण्डिष्यते खण्डिष्येते खण्डिष्यन्ते मध्यम खण्डिष्यसे खण्डिष्येथे खण्डिष्यध्वे उत्तम खण्डिष्ये खण्डिष्यावहे खण्डिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खण्डिता खण्डितारौ खण्डितारः मध्यम खण्डितासे खण्डितासाथे खण्डिताध्वे उत्तम खण्डिताहे खण्डितास्वहे खण्डितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चखण्डे चखण्डाते चखण्डिरे मध्यम चखण्डिषे चखण्डाथे चखण्डिध्वे उत्तम चखण्डे चखण्डिवहे चखण्डिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखण्डिष्ट अखण्डिषाताम् अखण्डिषत मध्यम अखण्डिष्ठाः अखण्डिषाथाम् अखण्डिध्वम् उत्तम अखण्डिषि अखण्डिष्वहि अखण्डिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खण्डिषीष्ट खण्डिषीयास्ताम् खण्डिषीरन् मध्यम खण्डिषीष्ठाः खण्डिषीयास्थाम् खण्डिषीध्वम् उत्तम खण्डिषीय खण्डिषीवहि खण्डिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखण्डिष्यत अखण्डिष्येताम् अखण्डिष्यन्त मध्यम अखण्डिष्यथाः अखण्डिष्येथाम् अखण्डिष्यध्वम् उत्तम अखण्डिष्ये अखण्डिष्यावहि अखण्डिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खण्ड्यते खण्ड्येते खण्ड्यन्ते मध्यम खण्ड्यसे खण्ड्येथे खण्ड्यध्वे उत्तम खण्ड्ये खण्ड्यावहे खण्ड्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खण्ड्यताम् खण्ड्येताम् खण्ड्यन्ताम् मध्यम खण्ड्यस्व खण्ड्येथाम् खण्ड्यध्वम् उत्तम खण्ड्यै खण्ड्यावहै खण्ड्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखण्ड्यत अखण्ड्येताम् अखण्ड्यन्त मध्यम अखण्ड्यथाः अखण्ड्येथाम् अखण्ड्यध्वम् उत्तम अखण्ड्ये अखण्ड्यावहि अखण्ड्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खण्ड्येत खण्ड्येयाताम् खण्ड्येरन् मध्यम खण्ड्येथाः खण्ड्येयाथाम् खण्ड्येध्वम् उत्तम खण्ड्येय खण्ड्येवहि खण्ड्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खण्डिष्यते खण्डिष्येते खण्डिष्यन्ते मध्यम खण्डिष्यसे खण्डिष्येथे खण्डिष्यध्वे उत्तम खण्डिष्ये खण्डिष्यावहे खण्डिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त खण्डन — — खण्डनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त खण्डक खण्डकः खण्डिका खण्डकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त खण्डितृ खण्डिता खण्डित्री खण्डितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त खण्ड्य खण्ड्यः खण्ड्या खण्ड्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) खण्डितव्य खण्डितव्यः खण्डितव्या खण्डितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त खण्डनीय खण्डनीयः खण्डनीया खण्डनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) खण्डित खण्डितः खण्डिता खण्डितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) खण्डितवत् खण्डितवान् खण्डितवती खण्डितवत् / खण्डितवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) खण्डमान खण्डमानः खण्डमाना खण्डमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) खण्डित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रखण्ड्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) खण्डितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय खण्डम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त खण्ड खण्डः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त खण्टि — खण्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चखण्ड्वस् चखण्ड्वान् चखण्डुषी चखण्ड्वत् / चखण्ड्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।