🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:25:09 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

कट् (कटेँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0331
धात्वर्थ: वर्षावरणयोः — बरसना, घेरना, समीप जाना (to rain, to approach, to cover, to surround)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकटतिकटतःकटन्ति
मध्यमकटसिकटथःकटथ
उत्तमकटामिकटावःकटामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकटतात् / कटताद् / कटतुकटताम्कटन्तु
मध्यमकट / कटतात् / कटताद्कटतम्कटत
उत्तमकटानिकटावकटाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकटत् / अकटद्अकटताम्अकटन्
मध्यमअकटःअकटतम्अकटत
उत्तमअकटम्अकटावअकटाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकटेत् / कटेद्कटेताम्कटेयुः
मध्यमकटेःकटेतम्कटेत
उत्तमकटेयम्कटेवकटेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकटिष्यतिकटिष्यतःकटिष्यन्ति
मध्यमकटिष्यसिकटिष्यथःकटिष्यथ
उत्तमकटिष्यामिकटिष्यावःकटिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकटिताकटितारौकटितारः
मध्यमकटितासिकटितास्थःकटितास्थ
उत्तमकटितास्मिकटितास्वःकटितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचकाटचकटतुःचकटुः
मध्यमचकटिथचकटथुःचकट
उत्तमचकट / चकाटचकटिवचकटिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकटीत् / अकटीद्अकटिष्टाम्अकटिषुः
मध्यमअकटीःअकटिष्टम्अकटिष्ट
उत्तमअकटिषम्अकटिष्वअकटिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकट्यात् / कट्याद्कट्यास्ताम्कट्यासुः
मध्यमकट्याःकट्यास्तम्कट्यास्त
उत्तमकट्यासम्कट्यास्वकट्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकटिष्यत् / अकटिष्यद्अकटिष्यताम्अकटिष्यन्
मध्यमअकटिष्यःअकटिष्यतम्अकटिष्यत
उत्तमअकटिष्यम्अकटिष्यावअकटिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें