२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
चुण्ड् (चुडिँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0368
धात्वर्थ: अल्पीभावे — कम होना, चुटकी भर परिमाण (to reduce, to shrink, to contract)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चुण्डति चुण्डतः चुण्डन्ति मध्यम चुण्डसि चुण्डथः चुण्डथ उत्तम चुण्डामि चुण्डावः चुण्डामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चुण्डतात् / चुण्डताद् / चुण्डतु चुण्डताम् चुण्डन्तु मध्यम चुण्ड / चुण्डतात् / चुण्डताद् चुण्डतम् चुण्डत उत्तम चुण्डानि चुण्डाव चुण्डाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचुण्डत् / अचुण्डद् अचुण्डताम् अचुण्डन् मध्यम अचुण्डः अचुण्डतम् अचुण्डत उत्तम अचुण्डम् अचुण्डाव अचुण्डाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चुण्डेत् / चुण्डेद् चुण्डेताम् चुण्डेयुः मध्यम चुण्डेः चुण्डेतम् चुण्डेत उत्तम चुण्डेयम् चुण्डेव चुण्डेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चुण्डिष्यति चुण्डिष्यतः चुण्डिष्यन्ति मध्यम चुण्डिष्यसि चुण्डिष्यथः चुण्डिष्यथ उत्तम चुण्डिष्यामि चुण्डिष्यावः चुण्डिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चुण्डिता चुण्डितारौ चुण्डितारः मध्यम चुण्डितासि चुण्डितास्थः चुण्डितास्थ उत्तम चुण्डितास्मि चुण्डितास्वः चुण्डितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चुचुण्ड चुचुण्डतुः चुचुण्डुः मध्यम चुचुण्डिथ चुचुण्डथुः चुचुण्ड उत्तम चुचुण्ड चुचुण्डिव चुचुण्डिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचुण्डीत् / अचुण्डीद् अचुण्डिष्टाम् अचुण्डिषुः मध्यम अचुण्डीः अचुण्डिष्टम् अचुण्डिष्ट उत्तम अचुण्डिषम् अचुण्डिष्व अचुण्डिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चुण्ड्यात् / चुण्ड्याद् चुण्ड्यास्ताम् चुण्ड्यासुः मध्यम चुण्ड्याः चुण्ड्यास्तम् चुण्ड्यास्त उत्तम चुण्ड्यासम् चुण्ड्यास्व चुण्ड्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचुण्डिष्यत् / अचुण्डिष्यद् अचुण्डिष्यताम् अचुण्डिष्यन् मध्यम अचुण्डिष्यः अचुण्डिष्यतम् अचुण्डिष्यत उत्तम अचुण्डिष्यम् अचुण्डिष्याव अचुण्डिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चुण्ड्यते चुण्ड्येते चुण्ड्यन्ते मध्यम चुण्ड्यसे चुण्ड्येथे चुण्ड्यध्वे उत्तम चुण्ड्ये चुण्ड्यावहे चुण्ड्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चुण्ड्यताम् चुण्ड्येताम् चुण्ड्यन्ताम् मध्यम चुण्ड्यस्व चुण्ड्येथाम् चुण्ड्यध्वम् उत्तम चुण्ड्यै चुण्ड्यावहै चुण्ड्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचुण्ड्यत अचुण्ड्येताम् अचुण्ड्यन्त मध्यम अचुण्ड्यथाः अचुण्ड्येथाम् अचुण्ड्यध्वम् उत्तम अचुण्ड्ये अचुण्ड्यावहि अचुण्ड्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चुण्ड्येत चुण्ड्येयाताम् चुण्ड्येरन् मध्यम चुण्ड्येथाः चुण्ड्येयाथाम् चुण्ड्येध्वम् उत्तम चुण्ड्येय चुण्ड्येवहि चुण्ड्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चुण्डिष्यते चुण्डिष्येते चुण्डिष्यन्ते मध्यम चुण्डिष्यसे चुण्डिष्येथे चुण्डिष्यध्वे उत्तम चुण्डिष्ये चुण्डिष्यावहे चुण्डिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त चुण्डन — — चुण्डनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त चुण्डक चुण्डकः चुण्डिका चुण्डकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त चुण्डितृ चुण्डिता चुण्डित्री चुण्डितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त चुण्ड्य चुण्ड्यः चुण्ड्या चुण्ड्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) चुण्डितव्य चुण्डितव्यः चुण्डितव्या चुण्डितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त चुण्डनीय चुण्डनीयः चुण्डनीया चुण्डनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) चुण्डित चुण्डितः चुण्डिता चुण्डितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) चुण्डितवत् चुण्डितवान् चुण्डितवती चुण्डितवत् / चुण्डितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) चुण्डत् चुण्डन् चुण्डन्ती चुण्डत् / चुण्डद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त चुण्डिष्यत् चुण्डिष्यन् चुण्डिष्यती / चुण्डिष्यन्ती चुण्डिष्यत् / चुण्डिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) चुण्डित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रचुण्ड्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) चुण्डितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय चुण्डम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त चुण्ड चुण्डः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त चुण्टि — चुण्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चुचुण्ड्वस् चुचुण्ड्वान् चुचुण्डुषी चुचुण्ड्वत् / चुचुण्ड्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।