२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
पुण्ड् (पुडिँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0370
धात्वर्थ: खण्डने (to powder, to grind, to shave)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुण्डति पुण्डतः पुण्डन्ति मध्यम पुण्डसि पुण्डथः पुण्डथ उत्तम पुण्डामि पुण्डावः पुण्डामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुण्डतात् / पुण्डताद् / पुण्डतु पुण्डताम् पुण्डन्तु मध्यम पुण्ड / पुण्डतात् / पुण्डताद् पुण्डतम् पुण्डत उत्तम पुण्डानि पुण्डाव पुण्डाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपुण्डत् / अपुण्डद् अपुण्डताम् अपुण्डन् मध्यम अपुण्डः अपुण्डतम् अपुण्डत उत्तम अपुण्डम् अपुण्डाव अपुण्डाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुण्डेत् / पुण्डेद् पुण्डेताम् पुण्डेयुः मध्यम पुण्डेः पुण्डेतम् पुण्डेत उत्तम पुण्डेयम् पुण्डेव पुण्डेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुण्डिष्यति पुण्डिष्यतः पुण्डिष्यन्ति मध्यम पुण्डिष्यसि पुण्डिष्यथः पुण्डिष्यथ उत्तम पुण्डिष्यामि पुण्डिष्यावः पुण्डिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुण्डिता पुण्डितारौ पुण्डितारः मध्यम पुण्डितासि पुण्डितास्थः पुण्डितास्थ उत्तम पुण्डितास्मि पुण्डितास्वः पुण्डितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुपुण्ड पुपुण्डतुः पुपुण्डुः मध्यम पुपुण्डिथ पुपुण्डथुः पुपुण्ड उत्तम पुपुण्ड पुपुण्डिव पुपुण्डिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपुण्डीत् / अपुण्डीद् अपुण्डिष्टाम् अपुण्डिषुः मध्यम अपुण्डीः अपुण्डिष्टम् अपुण्डिष्ट उत्तम अपुण्डिषम् अपुण्डिष्व अपुण्डिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुण्ड्यात् / पुण्ड्याद् पुण्ड्यास्ताम् पुण्ड्यासुः मध्यम पुण्ड्याः पुण्ड्यास्तम् पुण्ड्यास्त उत्तम पुण्ड्यासम् पुण्ड्यास्व पुण्ड्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपुण्डिष्यत् / अपुण्डिष्यद् अपुण्डिष्यताम् अपुण्डिष्यन् मध्यम अपुण्डिष्यः अपुण्डिष्यतम् अपुण्डिष्यत उत्तम अपुण्डिष्यम् अपुण्डिष्याव अपुण्डिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुण्ड्यते पुण्ड्येते पुण्ड्यन्ते मध्यम पुण्ड्यसे पुण्ड्येथे पुण्ड्यध्वे उत्तम पुण्ड्ये पुण्ड्यावहे पुण्ड्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुण्ड्यताम् पुण्ड्येताम् पुण्ड्यन्ताम् मध्यम पुण्ड्यस्व पुण्ड्येथाम् पुण्ड्यध्वम् उत्तम पुण्ड्यै पुण्ड्यावहै पुण्ड्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपुण्ड्यत अपुण्ड्येताम् अपुण्ड्यन्त मध्यम अपुण्ड्यथाः अपुण्ड्येथाम् अपुण्ड्यध्वम् उत्तम अपुण्ड्ये अपुण्ड्यावहि अपुण्ड्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुण्ड्येत पुण्ड्येयाताम् पुण्ड्येरन् मध्यम पुण्ड्येथाः पुण्ड्येयाथाम् पुण्ड्येध्वम् उत्तम पुण्ड्येय पुण्ड्येवहि पुण्ड्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुण्डिष्यते पुण्डिष्येते पुण्डिष्यन्ते मध्यम पुण्डिष्यसे पुण्डिष्येथे पुण्डिष्यध्वे उत्तम पुण्डिष्ये पुण्डिष्यावहे पुण्डिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त पुण्डन — — पुण्डनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त पुण्डक पुण्डकः पुण्डिका पुण्डकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त पुण्डितृ पुण्डिता पुण्डित्री पुण्डितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त पुण्ड्य पुण्ड्यः पुण्ड्या पुण्ड्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) पुण्डितव्य पुण्डितव्यः पुण्डितव्या पुण्डितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त पुण्डनीय पुण्डनीयः पुण्डनीया पुण्डनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) पुण्डित पुण्डितः पुण्डिता पुण्डितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) पुण्डितवत् पुण्डितवान् पुण्डितवती पुण्डितवत् / पुण्डितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) पुण्डत् पुण्डन् पुण्डन्ती पुण्डत् / पुण्डद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त पुण्डिष्यत् पुण्डिष्यन् पुण्डिष्यती / पुण्डिष्यन्ती पुण्डिष्यत् / पुण्डिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) पुण्डित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रपुण्ड्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) पुण्डितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय पुण्डम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त पुण्ड पुण्डः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त पुण्टि — पुण्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त पुपुण्ड्वस् पुपुण्ड्वान् पुपुण्डुषी पुपुण्ड्वत् / पुपुण्ड्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।