🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:28:07 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

कठ् (कठँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0385
धात्वर्थ: कृच्छ्रजीवने — कष्ट से जीवन बिताना (to drag on the days of life, to live in distress)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकठतिकठतःकठन्ति
मध्यमकठसिकठथःकठथ
उत्तमकठामिकठावःकठामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकठतात् / कठताद् / कठतुकठताम्कठन्तु
मध्यमकठ / कठतात् / कठताद्कठतम्कठत
उत्तमकठानिकठावकठाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकठत् / अकठद्अकठताम्अकठन्
मध्यमअकठःअकठतम्अकठत
उत्तमअकठम्अकठावअकठाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकठेत् / कठेद्कठेताम्कठेयुः
मध्यमकठेःकठेतम्कठेत
उत्तमकठेयम्कठेवकठेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकठिष्यतिकठिष्यतःकठिष्यन्ति
मध्यमकठिष्यसिकठिष्यथःकठिष्यथ
उत्तमकठिष्यामिकठिष्यावःकठिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकठिताकठितारौकठितारः
मध्यमकठितासिकठितास्थःकठितास्थ
उत्तमकठितास्मिकठितास्वःकठितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचकाठचकठतुःचकठुः
मध्यमचकठिथचकठथुःचकठ
उत्तमचकठ / चकाठचकठिवचकठिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकठीत् / अकठीद् / अकाठीत् / अकाठीद्अकठिष्टाम् / अकाठिष्टाम्अकठिषुः / अकाठिषुः
मध्यमअकठीः / अकाठीःअकठिष्टम् / अकाठिष्टम्अकठिष्ट / अकाठिष्ट
उत्तमअकठिषम् / अकाठिषम्अकठिष्व / अकाठिष्वअकठिष्म / अकाठिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकठ्यात् / कठ्याद्कठ्यास्ताम्कठ्यासुः
मध्यमकठ्याःकठ्यास्तम्कठ्यास्त
उत्तमकठ्यासम्कठ्यास्वकठ्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकठिष्यत् / अकठिष्यद्अकठिष्यताम्अकठिष्यन्
मध्यमअकठिष्यःअकठिष्यतम्अकठिष्यत
उत्तमअकठिष्यम्अकठिष्यावअकठिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें