२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
सप् (षपँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0466
धात्वर्थ: समवाये — पूर्ण ज्ञान होना, संलग्न होना, मिलाप होना (to connect, to join, to understand completely)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सपति सपतः सपन्ति मध्यम सपसि सपथः सपथ उत्तम सपामि सपावः सपामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सपतात् / सपताद् / सपतु सपताम् सपन्तु मध्यम सप / सपतात् / सपताद् सपतम् सपत उत्तम सपानि सपाव सपाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असपत् / असपद् असपताम् असपन् मध्यम असपः असपतम् असपत उत्तम असपम् असपाव असपाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सपेत् / सपेद् सपेताम् सपेयुः मध्यम सपेः सपेतम् सपेत उत्तम सपेयम् सपेव सपेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सपिष्यति सपिष्यतः सपिष्यन्ति मध्यम सपिष्यसि सपिष्यथः सपिष्यथ उत्तम सपिष्यामि सपिष्यावः सपिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सपिता सपितारौ सपितारः मध्यम सपितासि सपितास्थः सपितास्थ उत्तम सपितास्मि सपितास्वः सपितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ससाप सेपतुः सेपुः मध्यम सेपिथ सेपथुः सेप उत्तम ससप / ससाप सेपिव सेपिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असपीत् / असपीद् / असापीत् / असापीद् असपिष्टाम् / असापिष्टाम् असपिषुः / असापिषुः मध्यम असपीः / असापीः असपिष्टम् / असापिष्टम् असपिष्ट / असापिष्ट उत्तम असपिषम् / असापिषम् असपिष्व / असापिष्व असपिष्म / असापिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सप्यात् / सप्याद् सप्यास्ताम् सप्यासुः मध्यम सप्याः सप्यास्तम् सप्यास्त उत्तम सप्यासम् सप्यास्व सप्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असपिष्यत् / असपिष्यद् असपिष्यताम् असपिष्यन् मध्यम असपिष्यः असपिष्यतम् असपिष्यत उत्तम असपिष्यम् असपिष्याव असपिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सप्यते सप्येते सप्यन्ते मध्यम सप्यसे सप्येथे सप्यध्वे उत्तम सप्ये सप्यावहे सप्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सप्यताम् सप्येताम् सप्यन्ताम् मध्यम सप्यस्व सप्येथाम् सप्यध्वम् उत्तम सप्यै सप्यावहै सप्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असप्यत असप्येताम् असप्यन्त मध्यम असप्यथाः असप्येथाम् असप्यध्वम् उत्तम असप्ये असप्यावहि असप्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सप्येत सप्येयाताम् सप्येरन् मध्यम सप्येथाः सप्येयाथाम् सप्येध्वम् उत्तम सप्येय सप्येवहि सप्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सपिष्यते सपिष्येते सपिष्यन्ते मध्यम सपिष्यसे सपिष्येथे सपिष्यध्वे उत्तम सपिष्ये सपिष्यावहे सपिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त सपन — — सपनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त सापक सापकः सापिका सापकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त सपितृ सपिता सपित्री सपितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त सप्य सप्यः सप्या सप्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) सपितव्य सपितव्यः सपितव्या सपितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त सपनीय सपनीयः सपनीया सपनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) सपित सपितः सपिता सपितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) सपितवत् सपितवान् सपितवती सपितवत् / सपितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) सपत् सपन् सपन्ती सपत् / सपद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त सपिष्यत् सपिष्यन् सपिष्यती / सपिष्यन्ती सपिष्यत् / सपिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) सपित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रसप्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) सपितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय सापम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त साप सापः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त सप्ति — सप्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त सेपिवस् सेपिवान् सेपुषी सेपिवत् / सेपिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।