🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:27:41 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सिध् (षिधँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0049
धात्वर्थ: गत्याम् — जाना (to regulate, to punish, to hinder, to instruct, to scare away, to drive off, to restrain)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसेधतिसेधतःसेधन्ति
मध्यमसेधसिसेधथःसेधथ
उत्तमसेधामिसेधावःसेधामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसेधतात् / सेधताद् / सेधतुसेधताम्सेधन्तु
मध्यमसेध / सेधतात् / सेधताद्सेधतम्सेधत
उत्तमसेधानिसेधावसेधाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसेधत् / असेधद्असेधताम्असेधन्
मध्यमअसेधःअसेधतम्असेधत
उत्तमअसेधम्असेधावअसेधाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसेधेत् / सेधेद्सेधेताम्सेधेयुः
मध्यमसेधेःसेधेतम्सेधेत
उत्तमसेधेयम्सेधेवसेधेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसेधिष्यतिसेधिष्यतःसेधिष्यन्ति
मध्यमसेधिष्यसिसेधिष्यथःसेधिष्यथ
उत्तमसेधिष्यामिसेधिष्यावःसेधिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसेधितासेधितारौसेधितारः
मध्यमसेधितासिसेधितास्थःसेधितास्थ
उत्तमसेधितास्मिसेधितास्वःसेधितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसिषेधसिषिधतुःसिषिधुः
मध्यमसिषेधिथसिषिधथुःसिषिध
उत्तमसिषेधसिषिधिवसिषिधिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसेधीत् / असेधीद्असेधिष्टाम्असेधिषुः
मध्यमअसेधीःअसेधिष्टम्असेधिष्ट
उत्तमअसेधिषम्असेधिष्वअसेधिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसिध्यात् / सिध्याद्सिध्यास्ताम्सिध्यासुः
मध्यमसिध्याःसिध्यास्तम्सिध्यास्त
उत्तमसिध्यासम्सिध्यास्वसिध्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसेधिष्यत् / असेधिष्यद्असेधिष्यताम्असेधिष्यन्
मध्यमअसेधिष्यःअसेधिष्यतम्असेधिष्यत
उत्तमअसेधिष्यम्असेधिष्यावअसेधिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें