२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
सिध् (षिधँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0049
धात्वर्थ: गत्याम् — जाना (to regulate, to punish, to hinder, to instruct, to scare away, to drive off, to restrain)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सेधति
सेधतः
सेधन्ति
मध्यम
सेधसि
सेधथः
सेधथ
उत्तम
सेधामि
सेधावः
सेधामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सेधतात् / सेधताद् / सेधतु
सेधताम्
सेधन्तु
मध्यम
सेध / सेधतात् / सेधताद्
सेधतम्
सेधत
उत्तम
सेधानि
सेधाव
सेधाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
असेधत् / असेधद्
असेधताम्
असेधन्
मध्यम
असेधः
असेधतम्
असेधत
उत्तम
असेधम्
असेधाव
असेधाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सेधेत् / सेधेद्
सेधेताम्
सेधेयुः
मध्यम
सेधेः
सेधेतम्
सेधेत
उत्तम
सेधेयम्
सेधेव
सेधेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सेधिष्यति
सेधिष्यतः
सेधिष्यन्ति
मध्यम
सेधिष्यसि
सेधिष्यथः
सेधिष्यथ
उत्तम
सेधिष्यामि
सेधिष्यावः
सेधिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सेधिता
सेधितारौ
सेधितारः
मध्यम
सेधितासि
सेधितास्थः
सेधितास्थ
उत्तम
सेधितास्मि
सेधितास्वः
सेधितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सिषेध
सिषिधतुः
सिषिधुः
मध्यम
सिषेधिथ
सिषिधथुः
सिषिध
उत्तम
सिषेध
सिषिधिव
सिषिधिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
असेधीत् / असेधीद्
असेधिष्टाम्
असेधिषुः
मध्यम
असेधीः
असेधिष्टम्
असेधिष्ट
उत्तम
असेधिषम्
असेधिष्व
असेधिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सिध्यात् / सिध्याद्
सिध्यास्ताम्
सिध्यासुः
मध्यम
सिध्याः
सिध्यास्तम्
सिध्यास्त
उत्तम
सिध्यासम्
सिध्यास्व
सिध्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
असेधिष्यत् / असेधिष्यद्
असेधिष्यताम्
असेधिष्यन्
मध्यम
असेधिष्यः
असेधिष्यतम्
असेधिष्यत
उत्तम
असेधिष्यम्
असेधिष्याव
असेधिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सिध्यते
सिध्येते
सिध्यन्ते
मध्यम
सिध्यसे
सिध्येथे
सिध्यध्वे
उत्तम
सिध्ये
सिध्यावहे
सिध्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सिध्यताम्
सिध्येताम्
सिध्यन्ताम्
मध्यम
सिध्यस्व
सिध्येथाम्
सिध्यध्वम्
उत्तम
सिध्यै
सिध्यावहै
सिध्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
असिध्यत
असिध्येताम्
असिध्यन्त
मध्यम
असिध्यथाः
असिध्येथाम्
असिध्यध्वम्
उत्तम
असिध्ये
असिध्यावहि
असिध्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सिध्येत
सिध्येयाताम्
सिध्येरन्
मध्यम
सिध्येथाः
सिध्येयाथाम्
सिध्येध्वम्
उत्तम
सिध्येय
सिध्येवहि
सिध्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सेधिष्यते
सेधिष्येते
सेधिष्यन्ते
मध्यम
सेधिष्यसे
सेधिष्येथे
सेधिष्यध्वे
उत्तम
सेधिष्ये
सेधिष्यावहे
सेधिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
सेधन
—
—
सेधनम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
सेधक
सेधकः
सेधिका
सेधकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
सेधितृ
सेधिता
सेधित्री
सेधितृ
ण्यत्
विध्यर्थक कृदन्त
सेध्य
सेध्यः
सेध्या
सेध्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
सेधितव्य
सेधितव्यः
सेधितव्या
सेधितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
सेधनीय
सेधनीयः
सेधनीया
सेधनीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
सिधित
सिधितः
सिधिता
सिधितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
सिधितवत्
सिधितवान्
सिधितवती
सिधितवत् / सिधितवद्
शतृ
वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)
सेधत्
सेधन्
सेधन्ती
सेधत् / सेधद्
स्य-शतृ
भविष्यत्कालिक कृदन्त
सेधिष्यत्
सेधिष्यन्
सेधिष्यती / सेधिष्यन्ती
सेधिष्यत् / सेधिष्यद्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
सिधित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रसिध्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
सेधितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
सेधम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
सेध
सेधः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
सिद्धि
—
सिद्धिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
सिषिध्वस्
सिषिध्वान्
सिषिधुषी
सिषिध्वत् / सिषिध्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।