🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:27:37 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सिध् (षिधूँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0050
धात्वर्थ: शास्त्रे (शासने) माङ्गल्ये च — आज्ञा करना, शासन करना, मङ्गल कर्म करना (to rule, to be auspicious)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसेधतिसेधतःसेधन्ति
मध्यमसेधसिसेधथःसेधथ
उत्तमसेधामिसेधावःसेधामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसेधतात् / सेधताद् / सेधतुसेधताम्सेधन्तु
मध्यमसेध / सेधतात् / सेधताद्सेधतम्सेधत
उत्तमसेधानिसेधावसेधाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसेधत् / असेधद्असेधताम्असेधन्
मध्यमअसेधःअसेधतम्असेधत
उत्तमअसेधम्असेधावअसेधाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसेधेत् / सेधेद्सेधेताम्सेधेयुः
मध्यमसेधेःसेधेतम्सेधेत
उत्तमसेधेयम्सेधेवसेधेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसेत्स्यति / सेधिष्यतिसेत्स्यतः / सेधिष्यतःसेत्स्यन्ति / सेधिष्यन्ति
मध्यमसेत्स्यसि / सेधिष्यसिसेत्स्यथः / सेधिष्यथःसेत्स्यथ / सेधिष्यथ
उत्तमसेत्स्यामि / सेधिष्यामिसेत्स्यावः / सेधिष्यावःसेत्स्यामः / सेधिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसेद्धा / सेधितासेद्धारौ / सेधितारौसेद्धारः / सेधितारः
मध्यमसेद्धासि / सेधितासिसेद्धास्थः / सेधितास्थःसेद्धास्थ / सेधितास्थ
उत्तमसेद्धास्मि / सेधितास्मिसेद्धास्वः / सेधितास्वःसेद्धास्मः / सेधितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसिषेधसिषिधतुःसिषिधुः
मध्यमसिषेद्ध / सिषेधिथसिषिधथुःसिषिध
उत्तमसिषेधसिषिधिव / सिषिध्वसिषिधिम / सिषिध्म

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसेधीत् / असेधीद् / असैत्सीत् / असैत्सीद्असेधिष्टाम् / असैद्धाम्असेधिषुः / असैत्सुः
मध्यमअसेधीः / असैत्सीःअसेधिष्टम् / असैद्धम्असेधिष्ट / असैद्ध
उत्तमअसेधिषम् / असैत्सम्असेधिष्व / असैत्स्वअसेधिष्म / असैत्स्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसिध्यात् / सिध्याद्सिध्यास्ताम्सिध्यासुः
मध्यमसिध्याःसिध्यास्तम्सिध्यास्त
उत्तमसिध्यासम्सिध्यास्वसिध्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसेत्स्यत् / असेत्स्यद् / असेधिष्यत् / असेधिष्यद्असेत्स्यताम् / असेधिष्यताम्असेत्स्यन् / असेधिष्यन्
मध्यमअसेत्स्यः / असेधिष्यःअसेत्स्यतम् / असेधिष्यतम्असेत्स्यत / असेधिष्यत
उत्तमअसेत्स्यम् / असेधिष्यम्असेत्स्याव / असेधिष्यावअसेत्स्याम / असेधिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें