🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 10:19:59 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

पन् (पनँ)

भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0508
धात्वर्थ: व्यवहारे स्तुतौ च — उद्योग करना, व्यवहार करना, प्रशंसा करना, स्तुति करना (to deal, to transact, to do business, to barter, to praise)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपनायतिपनायतःपनायन्ति
मध्यमपनायसिपनायथःपनायथ
उत्तमपनायामिपनायावःपनायामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपनायतात् / पनायताद् / पनायतुपनायताम्पनायन्तु
मध्यमपनाय / पनायतात् / पनायताद्पनायतम्पनायत
उत्तमपनायानिपनायावपनायाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपनायत् / अपनायद्अपनायताम्अपनायन्
मध्यमअपनायःअपनायतम्अपनायत
उत्तमअपनायम्अपनायावअपनायाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपनायेत् / पनायेद्पनायेताम्पनायेयुः
मध्यमपनायेःपनायेतम्पनायेत
उत्तमपनायेयम्पनायेवपनायेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपनायिष्यतिपनायिष्यतःपनायिष्यन्ति
मध्यमपनायिष्यसिपनायिष्यथःपनायिष्यथ
उत्तमपनायिष्यामिपनायिष्यावःपनायिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपनायितापनायितारौपनायितारः
मध्यमपनायितासिपनायितास्थःपनायितास्थ
उत्तमपनायितास्मिपनायितास्वःपनायितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपनायाञ्चकार / पनायामास / पनायाम्बभूवपनायाञ्चक्रतुः / पनायामासतुः / पनायाम्बभूवतुःपनायाञ्चक्रुः / पनायामासुः / पनायाम्बभूवुः
मध्यमपनायाञ्चकर्थ / पनायामासिथ / पनायाम्बभूविथपनायाञ्चक्रथुः / पनायामासथुः / पनायाम्बभूवथुःपनायाञ्चक्र / पनायामास / पनायाम्बभूव
उत्तमपनायाञ्चकर / पनायाञ्चकार / पनायामास / पनायाम्बभूवपनायाञ्चकृव / पनायामासिव / पनायाम्बभूविवपनायाञ्चकृम / पनायामासिम / पनायाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपनायीत् / अपनायीद्अपनायिष्टाम्अपनायिषुः
मध्यमअपनायीःअपनायिष्टम्अपनायिष्ट
उत्तमअपनायिषम्अपनायिष्वअपनायिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपनाय्यात् / पनाय्याद्पनाय्यास्ताम्पनाय्यासुः
मध्यमपनाय्याःपनाय्यास्तम्पनाय्यास्त
उत्तमपनाय्यासम्पनाय्यास्वपनाय्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपनायिष्यत् / अपनायिष्यद्अपनायिष्यताम्अपनायिष्यन्
मध्यमअपनायिष्यःअपनायिष्यतम्अपनायिष्यत
उत्तमअपनायिष्यम्अपनायिष्यावअपनायिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें