२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
गद् (गदँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0054
धात्वर्थ: व्यक्तायां वाचि — स्पष्ट बोलना (to speak, to tell, to explain, to talk)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदति गदतः गदन्ति मध्यम गदसि गदथः गदथ उत्तम गदामि गदावः गदामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदतात् / गदताद् / गदतु गदताम् गदन्तु मध्यम गद / गदतात् / गदताद् गदतम् गदत उत्तम गदानि गदाव गदाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अगदत् / अगदद् अगदताम् अगदन् मध्यम अगदः अगदतम् अगदत उत्तम अगदम् अगदाव अगदाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदेत् / गदेद् गदेताम् गदेयुः मध्यम गदेः गदेतम् गदेत उत्तम गदेयम् गदेव गदेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदिष्यति गदिष्यतः गदिष्यन्ति मध्यम गदिष्यसि गदिष्यथः गदिष्यथ उत्तम गदिष्यामि गदिष्यावः गदिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदिता गदितारौ गदितारः मध्यम गदितासि गदितास्थः गदितास्थ उत्तम गदितास्मि गदितास्वः गदितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जगाद जगदतुः जगदुः मध्यम जगदिथ जगदथुः जगद उत्तम जगद / जगाद जगदिव जगदिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अगदीत् / अगदीद् / अगादीत् / अगादीद् अगदिष्टाम् / अगादिष्टाम् अगदिषुः / अगादिषुः मध्यम अगदीः / अगादीः अगदिष्टम् / अगादिष्टम् अगदिष्ट / अगादिष्ट उत्तम अगदिषम् / अगादिषम् अगदिष्व / अगादिष्व अगदिष्म / अगादिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गद्यात् / गद्याद् गद्यास्ताम् गद्यासुः मध्यम गद्याः गद्यास्तम् गद्यास्त उत्तम गद्यासम् गद्यास्व गद्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अगदिष्यत् / अगदिष्यद् अगदिष्यताम् अगदिष्यन् मध्यम अगदिष्यः अगदिष्यतम् अगदिष्यत उत्तम अगदिष्यम् अगदिष्याव अगदिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गद्यते गद्येते गद्यन्ते मध्यम गद्यसे गद्येथे गद्यध्वे उत्तम गद्ये गद्यावहे गद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गद्यताम् गद्येताम् गद्यन्ताम् मध्यम गद्यस्व गद्येथाम् गद्यध्वम् उत्तम गद्यै गद्यावहै गद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अगद्यत अगद्येताम् अगद्यन्त मध्यम अगद्यथाः अगद्येथाम् अगद्यध्वम् उत्तम अगद्ये अगद्यावहि अगद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गद्येत गद्येयाताम् गद्येरन् मध्यम गद्येथाः गद्येयाथाम् गद्येध्वम् उत्तम गद्येय गद्येवहि गद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदिष्यते गदिष्येते गदिष्यन्ते मध्यम गदिष्यसे गदिष्येथे गदिष्यध्वे उत्तम गदिष्ये गदिष्यावहे गदिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त गदन — — गदनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त गादक गादकः गादिका गादकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त गदितृ गदिता गदित्री गदितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त गद्य गद्यः गद्या गद्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) गदितव्य गदितव्यः गदितव्या गदितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त गदनीय गदनीयः गदनीया गदनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) गदित गदितः गदिता गदितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) गदितवत् गदितवान् गदितवती गदितवत् / गदितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) गदत् गदन् गदन्ती गदत् / गदद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त गदिष्यत् गदिष्यन् गदिष्यती / गदिष्यन्ती गदिष्यत् / गदिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) गदित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रगद्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) गदितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय गादम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त गाद गादः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त गत्ति — गत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जगद्वस् जगद्वान् जगदुषी जगद्वत् / जगद्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।