🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 10:22:09 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

स्फाय् (स्फायीँ)

भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0560
धात्वर्थ: वृद्धौ — मोटा होना, बढ़ना (to grow,to increase,to expand)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्फायतेस्फायेतेस्फायन्ते
मध्यमस्फायसेस्फायेथेस्फायध्वे
उत्तमस्फायेस्फायावहेस्फायामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्फायताम्स्फायेताम्स्फायन्ताम्
मध्यमस्फायस्वस्फायेथाम्स्फायध्वम्
उत्तमस्फायैस्फायावहैस्फायामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्फायतअस्फायेताम्अस्फायन्त
मध्यमअस्फायथाःअस्फायेथाम्अस्फायध्वम्
उत्तमअस्फायेअस्फायावहिअस्फायामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्फायेतस्फायेयाताम्स्फायेरन्
मध्यमस्फायेथाःस्फायेयाथाम्स्फायेध्वम्
उत्तमस्फायेयस्फायेवहिस्फायेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्फायिष्यतेस्फायिष्येतेस्फायिष्यन्ते
मध्यमस्फायिष्यसेस्फायिष्येथेस्फायिष्यध्वे
उत्तमस्फायिष्येस्फायिष्यावहेस्फायिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्फायितास्फायितारौस्फायितारः
मध्यमस्फायितासेस्फायितासाथेस्फायिताध्वे
उत्तमस्फायिताहेस्फायितास्वहेस्फायितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपस्फायेपस्फायातेपस्फायिरे
मध्यमपस्फायिषेपस्फायाथेपस्फायिढ्वे / पस्फायिध्वे
उत्तमपस्फायेपस्फायिवहेपस्फायिमहे

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्फायिष्टअस्फायिषाताम्अस्फायिषत
मध्यमअस्फायिष्ठाःअस्फायिषाथाम्अस्फायिढ्वम् / अस्फायिध्वम्
उत्तमअस्फायिषिअस्फायिष्वहिअस्फायिष्महि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्फायिषीष्टस्फायिषीयास्ताम्स्फायिषीरन्
मध्यमस्फायिषीष्ठाःस्फायिषीयास्थाम्स्फायिषीढ्वम् / स्फायिषीध्वम्
उत्तमस्फायिषीयस्फायिषीवहिस्फायिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्फायिष्यतअस्फायिष्येताम्अस्फायिष्यन्त
मध्यमअस्फायिष्यथाःअस्फायिष्येथाम्अस्फायिष्यध्वम्
उत्तमअस्फायिष्येअस्फायिष्यावहिअस्फायिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें