२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
श्मील् (श्मीलँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0596
धात्वर्थ: निमेषणे — आँखे मूदना, पलक मारना (to blink, to wink)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्मीलति श्मीलतः श्मीलन्ति मध्यम श्मीलसि श्मीलथः श्मीलथ उत्तम श्मीलामि श्मीलावः श्मीलामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्मीलतात् / श्मीलताद् / श्मीलतु श्मीलताम् श्मीलन्तु मध्यम श्मील / श्मीलतात् / श्मीलताद् श्मीलतम् श्मीलत उत्तम श्मीलानि श्मीलाव श्मीलाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अश्मीलत् / अश्मीलद् अश्मीलताम् अश्मीलन् मध्यम अश्मीलः अश्मीलतम् अश्मीलत उत्तम अश्मीलम् अश्मीलाव अश्मीलाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्मीलेत् / श्मीलेद् श्मीलेताम् श्मीलेयुः मध्यम श्मीलेः श्मीलेतम् श्मीलेत उत्तम श्मीलेयम् श्मीलेव श्मीलेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्मीलिष्यति श्मीलिष्यतः श्मीलिष्यन्ति मध्यम श्मीलिष्यसि श्मीलिष्यथः श्मीलिष्यथ उत्तम श्मीलिष्यामि श्मीलिष्यावः श्मीलिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्मीलिता श्मीलितारौ श्मीलितारः मध्यम श्मीलितासि श्मीलितास्थः श्मीलितास्थ उत्तम श्मीलितास्मि श्मीलितास्वः श्मीलितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शिश्मील शिश्मीलतुः शिश्मीलुः मध्यम शिश्मीलिथ शिश्मीलथुः शिश्मील उत्तम शिश्मील शिश्मीलिव शिश्मीलिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अश्मीलीत् / अश्मीलीद् अश्मीलिष्टाम् अश्मीलिषुः मध्यम अश्मीलीः अश्मीलिष्टम् अश्मीलिष्ट उत्तम अश्मीलिषम् अश्मीलिष्व अश्मीलिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्मील्यात् / श्मील्याद् श्मील्यास्ताम् श्मील्यासुः मध्यम श्मील्याः श्मील्यास्तम् श्मील्यास्त उत्तम श्मील्यासम् श्मील्यास्व श्मील्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अश्मीलिष्यत् / अश्मीलिष्यद् अश्मीलिष्यताम् अश्मीलिष्यन् मध्यम अश्मीलिष्यः अश्मीलिष्यतम् अश्मीलिष्यत उत्तम अश्मीलिष्यम् अश्मीलिष्याव अश्मीलिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्मील्यते श्मील्येते श्मील्यन्ते मध्यम श्मील्यसे श्मील्येथे श्मील्यध्वे उत्तम श्मील्ये श्मील्यावहे श्मील्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्मील्यताम् श्मील्येताम् श्मील्यन्ताम् मध्यम श्मील्यस्व श्मील्येथाम् श्मील्यध्वम् उत्तम श्मील्यै श्मील्यावहै श्मील्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अश्मील्यत अश्मील्येताम् अश्मील्यन्त मध्यम अश्मील्यथाः अश्मील्येथाम् अश्मील्यध्वम् उत्तम अश्मील्ये अश्मील्यावहि अश्मील्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्मील्येत श्मील्येयाताम् श्मील्येरन् मध्यम श्मील्येथाः श्मील्येयाथाम् श्मील्येध्वम् उत्तम श्मील्येय श्मील्येवहि श्मील्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्मीलिष्यते श्मीलिष्येते श्मीलिष्यन्ते मध्यम श्मीलिष्यसे श्मीलिष्येथे श्मीलिष्यध्वे उत्तम श्मीलिष्ये श्मीलिष्यावहे श्मीलिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त श्मीलन — — श्मीलनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त श्मीलक श्मीलकः श्मीलिका श्मीलकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त श्मीलितृ श्मीलिता श्मीलित्री श्मीलितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त श्मील्य श्मील्यः श्मील्या श्मील्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) श्मीलितव्य श्मीलितव्यः श्मीलितव्या श्मीलितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त श्मीलनीय श्मीलनीयः श्मीलनीया श्मीलनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) श्मीलित श्मीलितः श्मीलिता श्मीलितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) श्मीलितवत् श्मीलितवान् श्मीलितवती श्मीलितवत् / श्मीलितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) श्मीलत् श्मीलन् श्मीलन्ती श्मीलत् / श्मीलद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त श्मीलिष्यत् श्मीलिष्यन् श्मीलिष्यती / श्मीलिष्यन्ती श्मीलिष्यत् / श्मीलिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) श्मीलित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रश्मील्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) श्मीलितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय श्मीलम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त श्मील श्मीलः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त श्मील्ति — श्मील्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त शिश्मील्वस् शिश्मील्वान् शिश्मीलुषी शिश्मील्वत् / शिश्मील्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।