२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
कर्द् (कर्दँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0061
धात्वर्थ: कुत्सिते शब्दे — कौवे के समान शब्द करना, पेट गुड़गुड़ाना, अन्त्रकुजन होना (to rumble,to caw)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कर्दति कर्दतः कर्दन्ति मध्यम कर्दसि कर्दथः कर्दथ उत्तम कर्दामि कर्दावः कर्दामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कर्दतात् / कर्दताद् / कर्दतु कर्दताम् कर्दन्तु मध्यम कर्द / कर्दतात् / कर्दताद् कर्दतम् कर्दत उत्तम कर्दानि कर्दाव कर्दाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकर्दत् / अकर्दद् अकर्दताम् अकर्दन् मध्यम अकर्दः अकर्दतम् अकर्दत उत्तम अकर्दम् अकर्दाव अकर्दाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कर्देत् / कर्देद् कर्देताम् कर्देयुः मध्यम कर्देः कर्देतम् कर्देत उत्तम कर्देयम् कर्देव कर्देम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कर्दिष्यति कर्दिष्यतः कर्दिष्यन्ति मध्यम कर्दिष्यसि कर्दिष्यथः कर्दिष्यथ उत्तम कर्दिष्यामि कर्दिष्यावः कर्दिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कर्दिता कर्दितारौ कर्दितारः मध्यम कर्दितासि कर्दितास्थः कर्दितास्थ उत्तम कर्दितास्मि कर्दितास्वः कर्दितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चकर्द चकर्दतुः चकर्दुः मध्यम चकर्दिथ चकर्दथुः चकर्द उत्तम चकर्द चकर्दिव चकर्दिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकर्दीत् / अकर्दीद् अकर्दिष्टाम् अकर्दिषुः मध्यम अकर्दीः अकर्दिष्टम् अकर्दिष्ट उत्तम अकर्दिषम् अकर्दिष्व अकर्दिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कर्द्यात् / कर्द्याद् कर्द्यास्ताम् कर्द्यासुः मध्यम कर्द्याः कर्द्यास्तम् कर्द्यास्त उत्तम कर्द्यासम् कर्द्यास्व कर्द्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकर्दिष्यत् / अकर्दिष्यद् अकर्दिष्यताम् अकर्दिष्यन् मध्यम अकर्दिष्यः अकर्दिष्यतम् अकर्दिष्यत उत्तम अकर्दिष्यम् अकर्दिष्याव अकर्दिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कर्द्यते कर्द्येते कर्द्यन्ते मध्यम कर्द्यसे कर्द्येथे कर्द्यध्वे उत्तम कर्द्ये कर्द्यावहे कर्द्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कर्द्यताम् कर्द्येताम् कर्द्यन्ताम् मध्यम कर्द्यस्व कर्द्येथाम् कर्द्यध्वम् उत्तम कर्द्यै कर्द्यावहै कर्द्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकर्द्यत अकर्द्येताम् अकर्द्यन्त मध्यम अकर्द्यथाः अकर्द्येथाम् अकर्द्यध्वम् उत्तम अकर्द्ये अकर्द्यावहि अकर्द्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कर्द्येत कर्द्येयाताम् कर्द्येरन् मध्यम कर्द्येथाः कर्द्येयाथाम् कर्द्येध्वम् उत्तम कर्द्येय कर्द्येवहि कर्द्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कर्दिष्यते कर्दिष्येते कर्दिष्यन्ते मध्यम कर्दिष्यसे कर्दिष्येथे कर्दिष्यध्वे उत्तम कर्दिष्ये कर्दिष्यावहे कर्दिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त कर्दन — — कर्दनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त कर्दक कर्दकः कर्दिका कर्दकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त कर्दितृ कर्दिता कर्दित्री कर्दितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त कर्द्य कर्द्यः कर्द्या कर्द्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) कर्दितव्य कर्दितव्यः कर्दितव्या कर्दितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त कर्दनीय कर्दनीयः कर्दनीया कर्दनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) कर्दित कर्दितः कर्दिता कर्दितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) कर्दितवत् कर्दितवान् कर्दितवती कर्दितवत् / कर्दितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) कर्दत् कर्दन् कर्दन्ती कर्दत् / कर्दद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त कर्दिष्यत् कर्दिष्यन् कर्दिष्यती / कर्दिष्यन्ती कर्दिष्यत् / कर्दिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) कर्दित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रकर्द्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) कर्दितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय कर्दम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त कर्द कर्दः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त कर्ति — कर्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चकर्द्वस् चकर्द्वान् चकर्दुषी चकर्द्वत् / चकर्द्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।