२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
खर्द् (खर्दँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0062
धात्वर्थ: दन्दशूके (सर्पदंशे) — चबाना, दांतों से काटना (to bite,to sting)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खर्दति खर्दतः खर्दन्ति मध्यम खर्दसि खर्दथः खर्दथ उत्तम खर्दामि खर्दावः खर्दामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खर्दतात् / खर्दताद् / खर्दतु खर्दताम् खर्दन्तु मध्यम खर्द / खर्दतात् / खर्दताद् खर्दतम् खर्दत उत्तम खर्दानि खर्दाव खर्दाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखर्दत् / अखर्दद् अखर्दताम् अखर्दन् मध्यम अखर्दः अखर्दतम् अखर्दत उत्तम अखर्दम् अखर्दाव अखर्दाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खर्देत् / खर्देद् खर्देताम् खर्देयुः मध्यम खर्देः खर्देतम् खर्देत उत्तम खर्देयम् खर्देव खर्देम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खर्दिष्यति खर्दिष्यतः खर्दिष्यन्ति मध्यम खर्दिष्यसि खर्दिष्यथः खर्दिष्यथ उत्तम खर्दिष्यामि खर्दिष्यावः खर्दिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खर्दिता खर्दितारौ खर्दितारः मध्यम खर्दितासि खर्दितास्थः खर्दितास्थ उत्तम खर्दितास्मि खर्दितास्वः खर्दितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चखर्द चखर्दतुः चखर्दुः मध्यम चखर्दिथ चखर्दथुः चखर्द उत्तम चखर्द चखर्दिव चखर्दिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखर्दीत् / अखर्दीद् अखर्दिष्टाम् अखर्दिषुः मध्यम अखर्दीः अखर्दिष्टम् अखर्दिष्ट उत्तम अखर्दिषम् अखर्दिष्व अखर्दिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खर्द्यात् / खर्द्याद् खर्द्यास्ताम् खर्द्यासुः मध्यम खर्द्याः खर्द्यास्तम् खर्द्यास्त उत्तम खर्द्यासम् खर्द्यास्व खर्द्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखर्दिष्यत् / अखर्दिष्यद् अखर्दिष्यताम् अखर्दिष्यन् मध्यम अखर्दिष्यः अखर्दिष्यतम् अखर्दिष्यत उत्तम अखर्दिष्यम् अखर्दिष्याव अखर्दिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खर्द्यते खर्द्येते खर्द्यन्ते मध्यम खर्द्यसे खर्द्येथे खर्द्यध्वे उत्तम खर्द्ये खर्द्यावहे खर्द्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खर्द्यताम् खर्द्येताम् खर्द्यन्ताम् मध्यम खर्द्यस्व खर्द्येथाम् खर्द्यध्वम् उत्तम खर्द्यै खर्द्यावहै खर्द्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखर्द्यत अखर्द्येताम् अखर्द्यन्त मध्यम अखर्द्यथाः अखर्द्येथाम् अखर्द्यध्वम् उत्तम अखर्द्ये अखर्द्यावहि अखर्द्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खर्द्येत खर्द्येयाताम् खर्द्येरन् मध्यम खर्द्येथाः खर्द्येयाथाम् खर्द्येध्वम् उत्तम खर्द्येय खर्द्येवहि खर्द्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खर्दिष्यते खर्दिष्येते खर्दिष्यन्ते मध्यम खर्दिष्यसे खर्दिष्येथे खर्दिष्यध्वे उत्तम खर्दिष्ये खर्दिष्यावहे खर्दिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त खर्दन — — खर्दनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त खर्दक खर्दकः खर्दिका खर्दकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त खर्दितृ खर्दिता खर्दित्री खर्दितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त खर्द्य खर्द्यः खर्द्या खर्द्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) खर्दितव्य खर्दितव्यः खर्दितव्या खर्दितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त खर्दनीय खर्दनीयः खर्दनीया खर्दनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) खर्दित खर्दितः खर्दिता खर्दितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) खर्दितवत् खर्दितवान् खर्दितवती खर्दितवत् / खर्दितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) खर्दत् खर्दन् खर्दन्ती खर्दत् / खर्दद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त खर्दिष्यत् खर्दिष्यन् खर्दिष्यती / खर्दिष्यन्ती खर्दिष्यत् / खर्दिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) खर्दित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रखर्द्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) खर्दितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय खर्दम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त खर्द खर्दः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त खर्ति — खर्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चखर्द्वस् चखर्द्वान् चखर्दुषी चखर्द्वत् / चखर्द्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।