🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 07:19:38 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

खर्द् (खर्दँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0062
धात्वर्थ: दन्दशूके (सर्पदंशे) — चबाना, दांतों से काटना (to bite,to sting)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखर्दतिखर्दतःखर्दन्ति
मध्यमखर्दसिखर्दथःखर्दथ
उत्तमखर्दामिखर्दावःखर्दामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखर्दतात् / खर्दताद् / खर्दतुखर्दताम्खर्दन्तु
मध्यमखर्द / खर्दतात् / खर्दताद्खर्दतम्खर्दत
उत्तमखर्दानिखर्दावखर्दाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखर्दत् / अखर्दद्अखर्दताम्अखर्दन्
मध्यमअखर्दःअखर्दतम्अखर्दत
उत्तमअखर्दम्अखर्दावअखर्दाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखर्देत् / खर्देद्खर्देताम्खर्देयुः
मध्यमखर्देःखर्देतम्खर्देत
उत्तमखर्देयम्खर्देवखर्देम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखर्दिष्यतिखर्दिष्यतःखर्दिष्यन्ति
मध्यमखर्दिष्यसिखर्दिष्यथःखर्दिष्यथ
उत्तमखर्दिष्यामिखर्दिष्यावःखर्दिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखर्दिताखर्दितारौखर्दितारः
मध्यमखर्दितासिखर्दितास्थःखर्दितास्थ
उत्तमखर्दितास्मिखर्दितास्वःखर्दितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचखर्दचखर्दतुःचखर्दुः
मध्यमचखर्दिथचखर्दथुःचखर्द
उत्तमचखर्दचखर्दिवचखर्दिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखर्दीत् / अखर्दीद्अखर्दिष्टाम्अखर्दिषुः
मध्यमअखर्दीःअखर्दिष्टम्अखर्दिष्ट
उत्तमअखर्दिषम्अखर्दिष्वअखर्दिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखर्द्यात् / खर्द्याद्खर्द्यास्ताम्खर्द्यासुः
मध्यमखर्द्याःखर्द्यास्तम्खर्द्यास्त
उत्तमखर्द्यासम्खर्द्यास्वखर्द्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखर्दिष्यत् / अखर्दिष्यद्अखर्दिष्यताम्अखर्दिष्यन्
मध्यमअखर्दिष्यःअखर्दिष्यतम्अखर्दिष्यत
उत्तमअखर्दिष्यम्अखर्दिष्यावअखर्दिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें