🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:16:00 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ईक्ष् (ईक्षँ)

भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0694
धात्वर्थ: दर्शने — देखना, अवलोकन करना (to see, to perceive)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईक्षतेईक्षेतेईक्षन्ते
मध्यमईक्षसेईक्षेथेईक्षध्वे
उत्तमईक्षेईक्षावहेईक्षामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईक्षताम्ईक्षेताम्ईक्षन्ताम्
मध्यमईक्षस्वईक्षेथाम्ईक्षध्वम्
उत्तमईक्षैईक्षावहैईक्षामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐक्षतऐक्षेताम्ऐक्षन्त
मध्यमऐक्षथाःऐक्षेथाम्ऐक्षध्वम्
उत्तमऐक्षेऐक्षावहिऐक्षामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईक्षेतईक्षेयाताम्ईक्षेरन्
मध्यमईक्षेथाःईक्षेयाथाम्ईक्षेध्वम्
उत्तमईक्षेयईक्षेवहिईक्षेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईक्षिष्यतेईक्षिष्येतेईक्षिष्यन्ते
मध्यमईक्षिष्यसेईक्षिष्येथेईक्षिष्यध्वे
उत्तमईक्षिष्येईक्षिष्यावहेईक्षिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईक्षिताईक्षितारौईक्षितारः
मध्यमईक्षितासेईक्षितासाथेईक्षिताध्वे
उत्तमईक्षिताहेईक्षितास्वहेईक्षितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईक्षाञ्चक्रे / ईक्षामास / ईक्षाम्बभूवईक्षाञ्चक्राते / ईक्षामासतुः / ईक्षाम्बभूवतुःईक्षाञ्चक्रिरे / ईक्षामासुः / ईक्षाम्बभूवुः
मध्यमईक्षाञ्चकृषे / ईक्षामासिथ / ईक्षाम्बभूविथईक्षाञ्चक्राथे / ईक्षामासथुः / ईक्षाम्बभूवथुःईक्षाञ्चकृढ्वे / ईक्षामास / ईक्षाम्बभूव
उत्तमईक्षाञ्चक्रे / ईक्षामास / ईक्षाम्बभूवईक्षाञ्चकृवहे / ईक्षामासिव / ईक्षाम्बभूविवईक्षाञ्चकृमहे / ईक्षामासिम / ईक्षाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐक्षिष्टऐक्षिषाताम्ऐक्षिषत
मध्यमऐक्षिष्ठाःऐक्षिषाथाम्ऐक्षिध्वम्
उत्तमऐक्षिषिऐक्षिष्वहिऐक्षिष्महि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईक्षिषीष्टईक्षिषीयास्ताम्ईक्षिषीरन्
मध्यमईक्षिषीष्ठाःईक्षिषीयास्थाम्ईक्षिषीध्वम्
उत्तमईक्षिषीयईक्षिषीवहिईक्षिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐक्षिष्यतऐक्षिष्येताम्ऐक्षिष्यन्त
मध्यमऐक्षिष्यथाःऐक्षिष्येथाम्ऐक्षिष्यध्वम्
उत्तमऐक्षिष्येऐक्षिष्यावहिऐक्षिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें