🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:16:14 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

पेष् (पेषृँ)

भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0700
धात्वर्थ: प्रयत्ने — कोशिश करना (to try, to attempt)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेषतेपेषेतेपेषन्ते
मध्यमपेषसेपेषेथेपेषध्वे
उत्तमपेषेपेषावहेपेषामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेषताम्पेषेताम्पेषन्ताम्
मध्यमपेषस्वपेषेथाम्पेषध्वम्
उत्तमपेषैपेषावहैपेषामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपेषतअपेषेताम्अपेषन्त
मध्यमअपेषथाःअपेषेथाम्अपेषध्वम्
उत्तमअपेषेअपेषावहिअपेषामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेषेतपेषेयाताम्पेषेरन्
मध्यमपेषेथाःपेषेयाथाम्पेषेध्वम्
उत्तमपेषेयपेषेवहिपेषेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेषिष्यतेपेषिष्येतेपेषिष्यन्ते
मध्यमपेषिष्यसेपेषिष्येथेपेषिष्यध्वे
उत्तमपेषिष्येपेषिष्यावहेपेषिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेषितापेषितारौपेषितारः
मध्यमपेषितासेपेषितासाथेपेषिताध्वे
उत्तमपेषिताहेपेषितास्वहेपेषितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपिपेषेपिपेषातेपिपेषिरे
मध्यमपिपेषिषेपिपेषाथेपिपेषिध्वे
उत्तमपिपेषेपिपेषिवहेपिपेषिमहे

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपेषिष्टअपेषिषाताम्अपेषिषत
मध्यमअपेषिष्ठाःअपेषिषाथाम्अपेषिध्वम्
उत्तमअपेषिषिअपेषिष्वहिअपेषिष्महि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेषिषीष्टपेषिषीयास्ताम्पेषिषीरन्
मध्यमपेषिषीष्ठाःपेषिषीयास्थाम्पेषिषीध्वम्
उत्तमपेषिषीयपेषिषीवहिपेषिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपेषिष्यतअपेषिष्येताम्अपेषिष्यन्त
मध्यमअपेषिष्यथाःअपेषिष्येथाम्अपेषिष्यध्वम्
उत्तमअपेषिष्येअपेषिष्यावहिअपेषिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें