२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
प्रेष् (प्रेषृँ)
भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0706
धात्वर्थ: गतौ — जाना (to go)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रेषते प्रेषेते प्रेषन्ते मध्यम प्रेषसे प्रेषेथे प्रेषध्वे उत्तम प्रेषे प्रेषावहे प्रेषामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रेषताम् प्रेषेताम् प्रेषन्ताम् मध्यम प्रेषस्व प्रेषेथाम् प्रेषध्वम् उत्तम प्रेषै प्रेषावहै प्रेषामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रेषत अप्रेषेताम् अप्रेषन्त मध्यम अप्रेषथाः अप्रेषेथाम् अप्रेषध्वम् उत्तम अप्रेषे अप्रेषावहि अप्रेषामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रेषेत प्रेषेयाताम् प्रेषेरन् मध्यम प्रेषेथाः प्रेषेयाथाम् प्रेषेध्वम् उत्तम प्रेषेय प्रेषेवहि प्रेषेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रेषिष्यते प्रेषिष्येते प्रेषिष्यन्ते मध्यम प्रेषिष्यसे प्रेषिष्येथे प्रेषिष्यध्वे उत्तम प्रेषिष्ये प्रेषिष्यावहे प्रेषिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रेषिता प्रेषितारौ प्रेषितारः मध्यम प्रेषितासे प्रेषितासाथे प्रेषिताध्वे उत्तम प्रेषिताहे प्रेषितास्वहे प्रेषितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिप्रेषे पिप्रेषाते पिप्रेषिरे मध्यम पिप्रेषिषे पिप्रेषाथे पिप्रेषिध्वे उत्तम पिप्रेषे पिप्रेषिवहे पिप्रेषिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रेषिष्ट अप्रेषिषाताम् अप्रेषिषत मध्यम अप्रेषिष्ठाः अप्रेषिषाथाम् अप्रेषिध्वम् उत्तम अप्रेषिषि अप्रेषिष्वहि अप्रेषिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रेषिषीष्ट प्रेषिषीयास्ताम् प्रेषिषीरन् मध्यम प्रेषिषीष्ठाः प्रेषिषीयास्थाम् प्रेषिषीध्वम् उत्तम प्रेषिषीय प्रेषिषीवहि प्रेषिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रेषिष्यत अप्रेषिष्येताम् अप्रेषिष्यन्त मध्यम अप्रेषिष्यथाः अप्रेषिष्येथाम् अप्रेषिष्यध्वम् उत्तम अप्रेषिष्ये अप्रेषिष्यावहि अप्रेषिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रेष्यते प्रेष्येते प्रेष्यन्ते मध्यम प्रेष्यसे प्रेष्येथे प्रेष्यध्वे उत्तम प्रेष्ये प्रेष्यावहे प्रेष्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रेष्यताम् प्रेष्येताम् प्रेष्यन्ताम् मध्यम प्रेष्यस्व प्रेष्येथाम् प्रेष्यध्वम् उत्तम प्रेष्यै प्रेष्यावहै प्रेष्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रेष्यत अप्रेष्येताम् अप्रेष्यन्त मध्यम अप्रेष्यथाः अप्रेष्येथाम् अप्रेष्यध्वम् उत्तम अप्रेष्ये अप्रेष्यावहि अप्रेष्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रेष्येत प्रेष्येयाताम् प्रेष्येरन् मध्यम प्रेष्येथाः प्रेष्येयाथाम् प्रेष्येध्वम् उत्तम प्रेष्येय प्रेष्येवहि प्रेष्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रेषिष्यते प्रेषिष्येते प्रेषिष्यन्ते मध्यम प्रेषिष्यसे प्रेषिष्येथे प्रेषिष्यध्वे उत्तम प्रेषिष्ये प्रेषिष्यावहे प्रेषिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त प्रेषण — — प्रेषणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त प्रेषक प्रेषकः प्रेषिका प्रेषकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त प्रेषितृ प्रेषिता प्रेषित्री प्रेषितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त प्रेष्य प्रेष्यः प्रेष्या प्रेष्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) प्रेषितव्य प्रेषितव्यः प्रेषितव्या प्रेषितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त प्रेषणीय प्रेषणीयः प्रेषणीया प्रेषणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) प्रेषित प्रेषितः प्रेषिता प्रेषितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) प्रेषितवत् प्रेषितवान् प्रेषितवती प्रेषितवत् / प्रेषितवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) प्रेषमाण प्रेषमाणः प्रेषमाणा प्रेषमाणम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) प्रेषित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रप्रेष्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) प्रेषितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय प्रेषम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त प्रेष प्रेषः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त प्रेष्टि — प्रेष्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त पिप्रेष्वस् पिप्रेष्वान् पिप्रेषुषी पिप्रेष्वत् / पिप्रेष्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।