२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
त्रन्द् (त्रदिँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0072
धात्वर्थ: चेष्टायाम् — प्रयत्न करना, उद्यम करना (to try, to be busy, to be active)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रन्दति त्रन्दतः त्रन्दन्ति मध्यम त्रन्दसि त्रन्दथः त्रन्दथ उत्तम त्रन्दामि त्रन्दावः त्रन्दामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रन्दतात् / त्रन्दताद् / त्रन्दतु त्रन्दताम् त्रन्दन्तु मध्यम त्रन्द / त्रन्दतात् / त्रन्दताद् त्रन्दतम् त्रन्दत उत्तम त्रन्दानि त्रन्दाव त्रन्दाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अत्रन्दत् / अत्रन्दद् अत्रन्दताम् अत्रन्दन् मध्यम अत्रन्दः अत्रन्दतम् अत्रन्दत उत्तम अत्रन्दम् अत्रन्दाव अत्रन्दाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रन्देत् / त्रन्देद् त्रन्देताम् त्रन्देयुः मध्यम त्रन्देः त्रन्देतम् त्रन्देत उत्तम त्रन्देयम् त्रन्देव त्रन्देम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रन्दिष्यति त्रन्दिष्यतः त्रन्दिष्यन्ति मध्यम त्रन्दिष्यसि त्रन्दिष्यथः त्रन्दिष्यथ उत्तम त्रन्दिष्यामि त्रन्दिष्यावः त्रन्दिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रन्दिता त्रन्दितारौ त्रन्दितारः मध्यम त्रन्दितासि त्रन्दितास्थः त्रन्दितास्थ उत्तम त्रन्दितास्मि त्रन्दितास्वः त्रन्दितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तत्रन्द तत्रन्दतुः तत्रन्दुः मध्यम तत्रन्दिथ तत्रन्दथुः तत्रन्द उत्तम तत्रन्द तत्रन्दिव तत्रन्दिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अत्रन्दीत् / अत्रन्दीद् अत्रन्दिष्टाम् अत्रन्दिषुः मध्यम अत्रन्दीः अत्रन्दिष्टम् अत्रन्दिष्ट उत्तम अत्रन्दिषम् अत्रन्दिष्व अत्रन्दिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रन्द्यात् / त्रन्द्याद् त्रन्द्यास्ताम् त्रन्द्यासुः मध्यम त्रन्द्याः त्रन्द्यास्तम् त्रन्द्यास्त उत्तम त्रन्द्यासम् त्रन्द्यास्व त्रन्द्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अत्रन्दिष्यत् / अत्रन्दिष्यद् अत्रन्दिष्यताम् अत्रन्दिष्यन् मध्यम अत्रन्दिष्यः अत्रन्दिष्यतम् अत्रन्दिष्यत उत्तम अत्रन्दिष्यम् अत्रन्दिष्याव अत्रन्दिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रन्द्यते त्रन्द्येते त्रन्द्यन्ते मध्यम त्रन्द्यसे त्रन्द्येथे त्रन्द्यध्वे उत्तम त्रन्द्ये त्रन्द्यावहे त्रन्द्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रन्द्यताम् त्रन्द्येताम् त्रन्द्यन्ताम् मध्यम त्रन्द्यस्व त्रन्द्येथाम् त्रन्द्यध्वम् उत्तम त्रन्द्यै त्रन्द्यावहै त्रन्द्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अत्रन्द्यत अत्रन्द्येताम् अत्रन्द्यन्त मध्यम अत्रन्द्यथाः अत्रन्द्येथाम् अत्रन्द्यध्वम् उत्तम अत्रन्द्ये अत्रन्द्यावहि अत्रन्द्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रन्द्येत त्रन्द्येयाताम् त्रन्द्येरन् मध्यम त्रन्द्येथाः त्रन्द्येयाथाम् त्रन्द्येध्वम् उत्तम त्रन्द्येय त्रन्द्येवहि त्रन्द्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रन्दिष्यते त्रन्दिष्येते त्रन्दिष्यन्ते मध्यम त्रन्दिष्यसे त्रन्दिष्येथे त्रन्दिष्यध्वे उत्तम त्रन्दिष्ये त्रन्दिष्यावहे त्रन्दिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त त्रन्दन — — त्रन्दनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त त्रन्दक त्रन्दकः त्रन्दिका त्रन्दकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त त्रन्दितृ त्रन्दिता त्रन्दित्री त्रन्दितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त त्रन्द्य त्रन्द्यः त्रन्द्या त्रन्द्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) त्रन्दितव्य त्रन्दितव्यः त्रन्दितव्या त्रन्दितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त त्रन्दनीय त्रन्दनीयः त्रन्दनीया त्रन्दनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) त्रन्दित त्रन्दितः त्रन्दिता त्रन्दितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) त्रन्दितवत् त्रन्दितवान् त्रन्दितवती त्रन्दितवत् / त्रन्दितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) त्रन्दत् त्रन्दन् त्रन्दन्ती त्रन्दत् / त्रन्दद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त त्रन्दिष्यत् त्रन्दिष्यन् त्रन्दिष्यती / त्रन्दिष्यन्ती त्रन्दिष्यत् / त्रन्दिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) त्रन्दित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रत्रन्द्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) त्रन्दितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय त्रन्दम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त त्रन्द त्रन्दः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त त्रन्ति — त्रन्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त तत्रन्द्वस् तत्रन्द्वान् तत्रन्दुषी तत्रन्द्वत् / तत्रन्द्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।