🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:15:54 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

त्रन्द् (त्रदिँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0072
धात्वर्थ: चेष्टायाम् — प्रयत्न करना, उद्यम करना (to try, to be busy, to be active)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमत्रन्दतित्रन्दतःत्रन्दन्ति
मध्यमत्रन्दसित्रन्दथःत्रन्दथ
उत्तमत्रन्दामित्रन्दावःत्रन्दामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमत्रन्दतात् / त्रन्दताद् / त्रन्दतुत्रन्दताम्त्रन्दन्तु
मध्यमत्रन्द / त्रन्दतात् / त्रन्दताद्त्रन्दतम्त्रन्दत
उत्तमत्रन्दानित्रन्दावत्रन्दाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअत्रन्दत् / अत्रन्दद्अत्रन्दताम्अत्रन्दन्
मध्यमअत्रन्दःअत्रन्दतम्अत्रन्दत
उत्तमअत्रन्दम्अत्रन्दावअत्रन्दाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमत्रन्देत् / त्रन्देद्त्रन्देताम्त्रन्देयुः
मध्यमत्रन्देःत्रन्देतम्त्रन्देत
उत्तमत्रन्देयम्त्रन्देवत्रन्देम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमत्रन्दिष्यतित्रन्दिष्यतःत्रन्दिष्यन्ति
मध्यमत्रन्दिष्यसित्रन्दिष्यथःत्रन्दिष्यथ
उत्तमत्रन्दिष्यामित्रन्दिष्यावःत्रन्दिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमत्रन्दितात्रन्दितारौत्रन्दितारः
मध्यमत्रन्दितासित्रन्दितास्थःत्रन्दितास्थ
उत्तमत्रन्दितास्मित्रन्दितास्वःत्रन्दितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतत्रन्दतत्रन्दतुःतत्रन्दुः
मध्यमतत्रन्दिथतत्रन्दथुःतत्रन्द
उत्तमतत्रन्दतत्रन्दिवतत्रन्दिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअत्रन्दीत् / अत्रन्दीद्अत्रन्दिष्टाम्अत्रन्दिषुः
मध्यमअत्रन्दीःअत्रन्दिष्टम्अत्रन्दिष्ट
उत्तमअत्रन्दिषम्अत्रन्दिष्वअत्रन्दिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमत्रन्द्यात् / त्रन्द्याद्त्रन्द्यास्ताम्त्रन्द्यासुः
मध्यमत्रन्द्याःत्रन्द्यास्तम्त्रन्द्यास्त
उत्तमत्रन्द्यासम्त्रन्द्यास्वत्रन्द्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअत्रन्दिष्यत् / अत्रन्दिष्यद्अत्रन्दिष्यताम्अत्रन्दिष्यन्
मध्यमअत्रन्दिष्यःअत्रन्दिष्यतम्अत्रन्दिष्यत
उत्तमअत्रन्दिष्यम्अत्रन्दिष्यावअत्रन्दिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें