🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 07:19:37 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

पक्ष् (पक्षँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0757
धात्वर्थ: परिग्रहे (to take side)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपक्षतिपक्षतःपक्षन्ति
मध्यमपक्षसिपक्षथःपक्षथ
उत्तमपक्षामिपक्षावःपक्षामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपक्षतात् / पक्षताद् / पक्षतुपक्षताम्पक्षन्तु
मध्यमपक्ष / पक्षतात् / पक्षताद्पक्षतम्पक्षत
उत्तमपक्षाणिपक्षावपक्षाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपक्षत् / अपक्षद्अपक्षताम्अपक्षन्
मध्यमअपक्षःअपक्षतम्अपक्षत
उत्तमअपक्षम्अपक्षावअपक्षाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपक्षेत् / पक्षेद्पक्षेताम्पक्षेयुः
मध्यमपक्षेःपक्षेतम्पक्षेत
उत्तमपक्षेयम्पक्षेवपक्षेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपक्षिष्यतिपक्षिष्यतःपक्षिष्यन्ति
मध्यमपक्षिष्यसिपक्षिष्यथःपक्षिष्यथ
उत्तमपक्षिष्यामिपक्षिष्यावःपक्षिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपक्षितापक्षितारौपक्षितारः
मध्यमपक्षितासिपक्षितास्थःपक्षितास्थ
उत्तमपक्षितास्मिपक्षितास्वःपक्षितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपपक्षपपक्षतुःपपक्षुः
मध्यमपपक्षिथपपक्षथुःपपक्ष
उत्तमपपक्षपपक्षिवपपक्षिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपक्षीत् / अपक्षीद्अपक्षिष्टाम्अपक्षिषुः
मध्यमअपक्षीःअपक्षिष्टम्अपक्षिष्ट
उत्तमअपक्षिषम्अपक्षिष्वअपक्षिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपक्ष्यात् / पक्ष्याद्पक्ष्यास्ताम्पक्ष्यासुः
मध्यमपक्ष्याःपक्ष्यास्तम्पक्ष्यास्त
उत्तमपक्ष्यासम्पक्ष्यास्वपक्ष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपक्षिष्यत् / अपक्षिष्यद्अपक्षिष्यताम्अपक्षिष्यन्
मध्यमअपक्षिष्यःअपक्षिष्यतम्अपक्षिष्यत
उत्तमअपक्षिष्यम्अपक्षिष्यावअपक्षिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें