🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:27:41 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ईष् (ईषँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0780
धात्वर्थ: उञ्छे — एक एक दाना उठाना, बीनना (to glean, to gather particle by particle)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईषतिईषतःईषन्ति
मध्यमईषसिईषथःईषथ
उत्तमईषामिईषावःईषामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईषतात् / ईषताद् / ईषतुईषताम्ईषन्तु
मध्यमईष / ईषतात् / ईषताद्ईषतम्ईषत
उत्तमईषाणिईषावईषाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐषत् / ऐषद्ऐषताम्ऐषन्
मध्यमऐषःऐषतम्ऐषत
उत्तमऐषम्ऐषावऐषाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईषेत् / ईषेद्ईषेताम्ईषेयुः
मध्यमईषेःईषेतम्ईषेत
उत्तमईषेयम्ईषेवईषेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईषिष्यतिईषिष्यतःईषिष्यन्ति
मध्यमईषिष्यसिईषिष्यथःईषिष्यथ
उत्तमईषिष्यामिईषिष्यावःईषिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईषिताईषितारौईषितारः
मध्यमईषितासिईषितास्थःईषितास्थ
उत्तमईषितास्मिईषितास्वःईषितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईषाञ्चकार / ईषामास / ईषाम्बभूवईषाञ्चक्रतुः / ईषामासतुः / ईषाम्बभूवतुःईषाञ्चक्रुः / ईषामासुः / ईषाम्बभूवुः
मध्यमईषाञ्चकर्थ / ईषामासिथ / ईषाम्बभूविथईषाञ्चक्रथुः / ईषामासथुः / ईषाम्बभूवथुःईषाञ्चक्र / ईषामास / ईषाम्बभूव
उत्तमईषाञ्चकर / ईषाञ्चकार / ईषामास / ईषाम्बभूवईषाञ्चकृव / ईषामासिव / ईषाम्बभूविवईषाञ्चकृम / ईषामासिम / ईषाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐषीत् / ऐषीद्ऐषिष्टाम्ऐषिषुः
मध्यमऐषीःऐषिष्टम्ऐषिष्ट
उत्तमऐषिषम्ऐषिष्वऐषिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईष्यात् / ईष्याद्ईष्यास्ताम्ईष्यासुः
मध्यमईष्याःईष्यास्तम्ईष्यास्त
उत्तमईष्यासम्ईष्यास्वईष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐषिष्यत् / ऐषिष्यद्ऐषिष्यताम्ऐषिष्यन्
मध्यमऐषिष्यःऐषिष्यतम्ऐषिष्यत
उत्तमऐषिष्यम्ऐषिष्यावऐषिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें