🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:28:27 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

प्रुष् (प्रुषुँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0800
धात्वर्थ: दाहे — जलाना (to set on fire)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रोषतिप्रोषतःप्रोषन्ति
मध्यमप्रोषसिप्रोषथःप्रोषथ
उत्तमप्रोषामिप्रोषावःप्रोषामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रोषतात् / प्रोषताद् / प्रोषतुप्रोषताम्प्रोषन्तु
मध्यमप्रोष / प्रोषतात् / प्रोषताद्प्रोषतम्प्रोषत
उत्तमप्रोषाणिप्रोषावप्रोषाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअप्रोषत् / अप्रोषद्अप्रोषताम्अप्रोषन्
मध्यमअप्रोषःअप्रोषतम्अप्रोषत
उत्तमअप्रोषम्अप्रोषावअप्रोषाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रोषेत् / प्रोषेद्प्रोषेताम्प्रोषेयुः
मध्यमप्रोषेःप्रोषेतम्प्रोषेत
उत्तमप्रोषेयम्प्रोषेवप्रोषेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रोषिष्यतिप्रोषिष्यतःप्रोषिष्यन्ति
मध्यमप्रोषिष्यसिप्रोषिष्यथःप्रोषिष्यथ
उत्तमप्रोषिष्यामिप्रोषिष्यावःप्रोषिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रोषिताप्रोषितारौप्रोषितारः
मध्यमप्रोषितासिप्रोषितास्थःप्रोषितास्थ
उत्तमप्रोषितास्मिप्रोषितास्वःप्रोषितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुप्रोषपुप्रुषतुःपुप्रुषुः
मध्यमपुप्रोषिथपुप्रुषथुःपुप्रुष
उत्तमपुप्रोषपुप्रुषिवपुप्रुषिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअप्रोषीत् / अप्रोषीद्अप्रोषिष्टाम्अप्रोषिषुः
मध्यमअप्रोषीःअप्रोषिष्टम्अप्रोषिष्ट
उत्तमअप्रोषिषम्अप्रोषिष्वअप्रोषिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रुष्यात् / प्रुष्याद्प्रुष्यास्ताम्प्रुष्यासुः
मध्यमप्रुष्याःप्रुष्यास्तम्प्रुष्यास्त
उत्तमप्रुष्यासम्प्रुष्यास्वप्रुष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअप्रोषिष्यत् / अप्रोषिष्यद्अप्रोषिष्यताम्अप्रोषिष्यन्
मध्यमअप्रोषिष्यःअप्रोषिष्यतम्अप्रोषिष्यत
उत्तमअप्रोषिष्यम्अप्रोषिष्यावअप्रोषिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें