🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:15:58 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

वृष् (वृषुँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0803
धात्वर्थ: सेचनहिंसासङ्क्लेशनेषु — सींचना, मारना, कष्ट देना (to sprinkle,to kill, to destroy, to hurt)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्षतिवर्षतःवर्षन्ति
मध्यमवर्षसिवर्षथःवर्षथ
उत्तमवर्षामिवर्षावःवर्षामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्षतात् / वर्षताद् / वर्षतुवर्षताम्वर्षन्तु
मध्यमवर्ष / वर्षतात् / वर्षताद्वर्षतम्वर्षत
उत्तमवर्षाणिवर्षाववर्षाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवर्षत् / अवर्षद्अवर्षताम्अवर्षन्
मध्यमअवर्षःअवर्षतम्अवर्षत
उत्तमअवर्षम्अवर्षावअवर्षाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्षेत् / वर्षेद्वर्षेताम्वर्षेयुः
मध्यमवर्षेःवर्षेतम्वर्षेत
उत्तमवर्षेयम्वर्षेववर्षेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्षिष्यतिवर्षिष्यतःवर्षिष्यन्ति
मध्यमवर्षिष्यसिवर्षिष्यथःवर्षिष्यथ
उत्तमवर्षिष्यामिवर्षिष्यावःवर्षिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्षितावर्षितारौवर्षितारः
मध्यमवर्षितासिवर्षितास्थःवर्षितास्थ
उत्तमवर्षितास्मिवर्षितास्वःवर्षितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमववर्षववृषतुःववृषुः
मध्यमववर्षिथववृषथुःववृष
उत्तमववर्षववृषिवववृषिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवर्षीत् / अवर्षीद्अवर्षिष्टाम्अवर्षिषुः
मध्यमअवर्षीःअवर्षिष्टम्अवर्षिष्ट
उत्तमअवर्षिषम्अवर्षिष्वअवर्षिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवृष्यात् / वृष्याद्वृष्यास्ताम्वृष्यासुः
मध्यमवृष्याःवृष्यास्तम्वृष्यास्त
उत्तमवृष्यासम्वृष्यास्ववृष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवर्षिष्यत् / अवर्षिष्यद्अवर्षिष्यताम्अवर्षिष्यन्
मध्यमअवर्षिष्यःअवर्षिष्यतम्अवर्षिष्यत
उत्तमअवर्षिष्यम्अवर्षिष्यावअवर्षिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें