२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ह्रस् (ह्रसँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0808
धात्वर्थ: शब्दे — शब्द करना (to sound)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रसति ह्रसतः ह्रसन्ति मध्यम ह्रससि ह्रसथः ह्रसथ उत्तम ह्रसामि ह्रसावः ह्रसामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रसतात् / ह्रसताद् / ह्रसतु ह्रसताम् ह्रसन्तु मध्यम ह्रस / ह्रसतात् / ह्रसताद् ह्रसतम् ह्रसत उत्तम ह्रसानि ह्रसाव ह्रसाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अह्रसत् / अह्रसद् अह्रसताम् अह्रसन् मध्यम अह्रसः अह्रसतम् अह्रसत उत्तम अह्रसम् अह्रसाव अह्रसाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रसेत् / ह्रसेद् ह्रसेताम् ह्रसेयुः मध्यम ह्रसेः ह्रसेतम् ह्रसेत उत्तम ह्रसेयम् ह्रसेव ह्रसेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रसिष्यति ह्रसिष्यतः ह्रसिष्यन्ति मध्यम ह्रसिष्यसि ह्रसिष्यथः ह्रसिष्यथ उत्तम ह्रसिष्यामि ह्रसिष्यावः ह्रसिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रसिता ह्रसितारौ ह्रसितारः मध्यम ह्रसितासि ह्रसितास्थः ह्रसितास्थ उत्तम ह्रसितास्मि ह्रसितास्वः ह्रसितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जह्रास जह्रसतुः जह्रसुः मध्यम जह्रसिथ जह्रसथुः जह्रस उत्तम जह्रस / जह्रास जह्रसिव जह्रसिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अह्रसीत् / अह्रसीद् / अह्रासीत् / अह्रासीद् अह्रसिष्टाम् / अह्रासिष्टाम् अह्रसिषुः / अह्रासिषुः मध्यम अह्रसीः / अह्रासीः अह्रसिष्टम् / अह्रासिष्टम् अह्रसिष्ट / अह्रासिष्ट उत्तम अह्रसिषम् / अह्रासिषम् अह्रसिष्व / अह्रासिष्व अह्रसिष्म / अह्रासिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रस्यात् / ह्रस्याद् ह्रस्यास्ताम् ह्रस्यासुः मध्यम ह्रस्याः ह्रस्यास्तम् ह्रस्यास्त उत्तम ह्रस्यासम् ह्रस्यास्व ह्रस्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अह्रसिष्यत् / अह्रसिष्यद् अह्रसिष्यताम् अह्रसिष्यन् मध्यम अह्रसिष्यः अह्रसिष्यतम् अह्रसिष्यत उत्तम अह्रसिष्यम् अह्रसिष्याव अह्रसिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रस्यते ह्रस्येते ह्रस्यन्ते मध्यम ह्रस्यसे ह्रस्येथे ह्रस्यध्वे उत्तम ह्रस्ये ह्रस्यावहे ह्रस्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रस्यताम् ह्रस्येताम् ह्रस्यन्ताम् मध्यम ह्रस्यस्व ह्रस्येथाम् ह्रस्यध्वम् उत्तम ह्रस्यै ह्रस्यावहै ह्रस्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अह्रस्यत अह्रस्येताम् अह्रस्यन्त मध्यम अह्रस्यथाः अह्रस्येथाम् अह्रस्यध्वम् उत्तम अह्रस्ये अह्रस्यावहि अह्रस्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रस्येत ह्रस्येयाताम् ह्रस्येरन् मध्यम ह्रस्येथाः ह्रस्येयाथाम् ह्रस्येध्वम् उत्तम ह्रस्येय ह्रस्येवहि ह्रस्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रसिष्यते ह्रसिष्येते ह्रसिष्यन्ते मध्यम ह्रसिष्यसे ह्रसिष्येथे ह्रसिष्यध्वे उत्तम ह्रसिष्ये ह्रसिष्यावहे ह्रसिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ह्रसन — — ह्रसनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ह्रासक ह्रासकः ह्रासिका ह्रासकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ह्रसितृ ह्रसिता ह्रसित्री ह्रसितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त ह्रास्य ह्रास्यः ह्रास्या ह्रास्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ह्रसितव्य ह्रसितव्यः ह्रसितव्या ह्रसितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ह्रसनीय ह्रसनीयः ह्रसनीया ह्रसनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ह्रसित ह्रसितः ह्रसिता ह्रसितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ह्रसितवत् ह्रसितवान् ह्रसितवती ह्रसितवत् / ह्रसितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ह्रसत् ह्रसन् ह्रसन्ती ह्रसत् / ह्रसद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त ह्रसिष्यत् ह्रसिष्यन् ह्रसिष्यती / ह्रसिष्यन्ती ह्रसिष्यत् / ह्रसिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ह्रसित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रह्रस्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ह्रसितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ह्रासम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त ह्रास ह्रासः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ह्रस्ति — ह्रस्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जह्रस्वस् जह्रस्वान् जह्रसुषी जह्रस्वत् / जह्रस्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।