२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ह्लस् (ह्लसँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0809
धात्वर्थ: शब्दे — शब्द करना (to sound)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्लसति ह्लसतः ह्लसन्ति मध्यम ह्लससि ह्लसथः ह्लसथ उत्तम ह्लसामि ह्लसावः ह्लसामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्लसतात् / ह्लसताद् / ह्लसतु ह्लसताम् ह्लसन्तु मध्यम ह्लस / ह्लसतात् / ह्लसताद् ह्लसतम् ह्लसत उत्तम ह्लसानि ह्लसाव ह्लसाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अह्लसत् / अह्लसद् अह्लसताम् अह्लसन् मध्यम अह्लसः अह्लसतम् अह्लसत उत्तम अह्लसम् अह्लसाव अह्लसाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्लसेत् / ह्लसेद् ह्लसेताम् ह्लसेयुः मध्यम ह्लसेः ह्लसेतम् ह्लसेत उत्तम ह्लसेयम् ह्लसेव ह्लसेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्लसिष्यति ह्लसिष्यतः ह्लसिष्यन्ति मध्यम ह्लसिष्यसि ह्लसिष्यथः ह्लसिष्यथ उत्तम ह्लसिष्यामि ह्लसिष्यावः ह्लसिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्लसिता ह्लसितारौ ह्लसितारः मध्यम ह्लसितासि ह्लसितास्थः ह्लसितास्थ उत्तम ह्लसितास्मि ह्लसितास्वः ह्लसितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जह्लास जह्लसतुः जह्लसुः मध्यम जह्लसिथ जह्लसथुः जह्लस उत्तम जह्लस / जह्लास जह्लसिव जह्लसिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अह्लसीत् / अह्लसीद् / अह्लासीत् / अह्लासीद् अह्लसिष्टाम् / अह्लासिष्टाम् अह्लसिषुः / अह्लासिषुः मध्यम अह्लसीः / अह्लासीः अह्लसिष्टम् / अह्लासिष्टम् अह्लसिष्ट / अह्लासिष्ट उत्तम अह्लसिषम् / अह्लासिषम् अह्लसिष्व / अह्लासिष्व अह्लसिष्म / अह्लासिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्लस्यात् / ह्लस्याद् ह्लस्यास्ताम् ह्लस्यासुः मध्यम ह्लस्याः ह्लस्यास्तम् ह्लस्यास्त उत्तम ह्लस्यासम् ह्लस्यास्व ह्लस्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अह्लसिष्यत् / अह्लसिष्यद् अह्लसिष्यताम् अह्लसिष्यन् मध्यम अह्लसिष्यः अह्लसिष्यतम् अह्लसिष्यत उत्तम अह्लसिष्यम् अह्लसिष्याव अह्लसिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्लस्यते ह्लस्येते ह्लस्यन्ते मध्यम ह्लस्यसे ह्लस्येथे ह्लस्यध्वे उत्तम ह्लस्ये ह्लस्यावहे ह्लस्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्लस्यताम् ह्लस्येताम् ह्लस्यन्ताम् मध्यम ह्लस्यस्व ह्लस्येथाम् ह्लस्यध्वम् उत्तम ह्लस्यै ह्लस्यावहै ह्लस्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अह्लस्यत अह्लस्येताम् अह्लस्यन्त मध्यम अह्लस्यथाः अह्लस्येथाम् अह्लस्यध्वम् उत्तम अह्लस्ये अह्लस्यावहि अह्लस्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्लस्येत ह्लस्येयाताम् ह्लस्येरन् मध्यम ह्लस्येथाः ह्लस्येयाथाम् ह्लस्येध्वम् उत्तम ह्लस्येय ह्लस्येवहि ह्लस्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्लसिष्यते ह्लसिष्येते ह्लसिष्यन्ते मध्यम ह्लसिष्यसे ह्लसिष्येथे ह्लसिष्यध्वे उत्तम ह्लसिष्ये ह्लसिष्यावहे ह्लसिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ह्लसन — — ह्लसनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ह्लासक ह्लासकः ह्लासिका ह्लासकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ह्लसितृ ह्लसिता ह्लसित्री ह्लसितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त ह्लास्य ह्लास्यः ह्लास्या ह्लास्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ह्लसितव्य ह्लसितव्यः ह्लसितव्या ह्लसितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ह्लसनीय ह्लसनीयः ह्लसनीया ह्लसनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ह्लसित ह्लसितः ह्लसिता ह्लसितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ह्लसितवत् ह्लसितवान् ह्लसितवती ह्लसितवत् / ह्लसितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ह्लसत् ह्लसन् ह्लसन्ती ह्लसत् / ह्लसद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त ह्लसिष्यत् ह्लसिष्यन् ह्लसिष्यती / ह्लसिष्यन्ती ह्लसिष्यत् / ह्लसिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ह्लसित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रह्लस्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ह्लसितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ह्लासम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त ह्लास ह्लासः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ह्लस्ति — ह्लस्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जह्लस्वस् जह्लस्वान् जह्लसुषी जह्लस्वत् / जह्लस्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।