🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:28:58 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मक्ष् (मक्षँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0950
धात्वर्थ: रोषे सङ्घाते च — क्रोध करना, बटोरना, ढेर करना (to be angry,to collect, to gather)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममक्षतिमक्षतःमक्षन्ति
मध्यममक्षसिमक्षथःमक्षथ
उत्तममक्षामिमक्षावःमक्षामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममक्षतात् / मक्षताद् / मक्षतुमक्षताम्मक्षन्तु
मध्यममक्ष / मक्षतात् / मक्षताद्मक्षतम्मक्षत
उत्तममक्षाणिमक्षावमक्षाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमक्षत् / अमक्षद्अमक्षताम्अमक्षन्
मध्यमअमक्षःअमक्षतम्अमक्षत
उत्तमअमक्षम्अमक्षावअमक्षाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममक्षेत् / मक्षेद्मक्षेताम्मक्षेयुः
मध्यममक्षेःमक्षेतम्मक्षेत
उत्तममक्षेयम्मक्षेवमक्षेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममक्षिष्यतिमक्षिष्यतःमक्षिष्यन्ति
मध्यममक्षिष्यसिमक्षिष्यथःमक्षिष्यथ
उत्तममक्षिष्यामिमक्षिष्यावःमक्षिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममक्षितामक्षितारौमक्षितारः
मध्यममक्षितासिमक्षितास्थःमक्षितास्थ
उत्तममक्षितास्मिमक्षितास्वःमक्षितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमममक्षममक्षतुःममक्षुः
मध्यमममक्षिथममक्षथुःममक्ष
उत्तमममक्षममक्षिवममक्षिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमक्षीत् / अमक्षीद्अमक्षिष्टाम्अमक्षिषुः
मध्यमअमक्षीःअमक्षिष्टम्अमक्षिष्ट
उत्तमअमक्षिषम्अमक्षिष्वअमक्षिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममक्ष्यात् / मक्ष्याद्मक्ष्यास्ताम्मक्ष्यासुः
मध्यममक्ष्याःमक्ष्यास्तम्मक्ष्यास्त
उत्तममक्ष्यासम्मक्ष्यास्वमक्ष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमक्षिष्यत् / अमक्षिष्यद्अमक्षिष्यताम्अमक्षिष्यन्
मध्यमअमक्षिष्यःअमक्षिष्यतम्अमक्षिष्यत
उत्तमअमक्षिष्यम्अमक्षिष्यावअमक्षिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें