२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
बल् (बलँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0974
धात्वर्थ: प्राणने धान्यावरोधने च — बल युक्त होना, जीना, धान्य संचय करना, द्रव्य को रोकना (to breathe, to be powerful, to collect grains)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
बलति
बलतः
बलन्ति
मध्यम
बलसि
बलथः
बलथ
उत्तम
बलामि
बलावः
बलामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
बलतात् / बलताद् / बलतु
बलताम्
बलन्तु
मध्यम
बल / बलतात् / बलताद्
बलतम्
बलत
उत्तम
बलानि
बलाव
बलाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अबलत् / अबलद्
अबलताम्
अबलन्
मध्यम
अबलः
अबलतम्
अबलत
उत्तम
अबलम्
अबलाव
अबलाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
बलेत् / बलेद्
बलेताम्
बलेयुः
मध्यम
बलेः
बलेतम्
बलेत
उत्तम
बलेयम्
बलेव
बलेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
बलिष्यति
बलिष्यतः
बलिष्यन्ति
मध्यम
बलिष्यसि
बलिष्यथः
बलिष्यथ
उत्तम
बलिष्यामि
बलिष्यावः
बलिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
बलिता
बलितारौ
बलितारः
मध्यम
बलितासि
बलितास्थः
बलितास्थ
उत्तम
बलितास्मि
बलितास्वः
बलितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
बबाल
बेलतुः
बेलुः
मध्यम
बेलिथ
बेलथुः
बेल
उत्तम
बबल / बबाल
बेलिव
बेलिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अबालीत् / अबालीद्
अबालिष्टाम्
अबालिषुः
मध्यम
अबालीः
अबालिष्टम्
अबालिष्ट
उत्तम
अबालिषम्
अबालिष्व
अबालिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
बल्यात् / बल्याद्
बल्यास्ताम्
बल्यासुः
मध्यम
बल्याः
बल्यास्तम्
बल्यास्त
उत्तम
बल्यासम्
बल्यास्व
बल्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अबलिष्यत् / अबलिष्यद्
अबलिष्यताम्
अबलिष्यन्
मध्यम
अबलिष्यः
अबलिष्यतम्
अबलिष्यत
उत्तम
अबलिष्यम्
अबलिष्याव
अबलिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
बल्यते
बल्येते
बल्यन्ते
मध्यम
बल्यसे
बल्येथे
बल्यध्वे
उत्तम
बल्ये
बल्यावहे
बल्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
बल्यताम्
बल्येताम्
बल्यन्ताम्
मध्यम
बल्यस्व
बल्येथाम्
बल्यध्वम्
उत्तम
बल्यै
बल्यावहै
बल्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अबल्यत
अबल्येताम्
अबल्यन्त
मध्यम
अबल्यथाः
अबल्येथाम्
अबल्यध्वम्
उत्तम
अबल्ये
अबल्यावहि
अबल्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
बल्येत
बल्येयाताम्
बल्येरन्
मध्यम
बल्येथाः
बल्येयाथाम्
बल्येध्वम्
उत्तम
बल्येय
बल्येवहि
बल्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
बलिष्यते
बलिष्येते
बलिष्यन्ते
मध्यम
बलिष्यसे
बलिष्येथे
बलिष्यध्वे
उत्तम
बलिष्ये
बलिष्यावहे
बलिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
बलन
—
—
बलनम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
बालक
बालकः
बालिका
बालकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
बलितृ
बलिता
बलित्री
बलितृ
ण्यत्
विध्यर्थक कृदन्त
बाल्य
बाल्यः
बाल्या
बाल्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
बलितव्य
बलितव्यः
बलितव्या
बलितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
बलनीय
बलनीयः
बलनीया
बलनीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
बलित
बलितः
बलिता
बलितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
बलितवत्
बलितवान्
बलितवती
बलितवत् / बलितवद्
शतृ
वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)
बलत्
बलन्
बलन्ती
बलत् / बलद्
स्य-शतृ
भविष्यत्कालिक कृदन्त
बलिष्यत्
बलिष्यन्
बलिष्यती / बलिष्यन्ती
बलिष्यत् / बलिष्यद्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
बलित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रबल्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
बलितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
बालम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
बाल
बालः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
बल्ति
—
बल्तिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
बेलिवस्
बेलिवान्
बेलुषी
बेलिवत् / बेलिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।