🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:25:26 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

बल् (बलँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0974
धात्वर्थ: प्राणने धान्यावरोधने च — बल युक्त होना, जीना, धान्य संचय करना, द्रव्य को रोकना (to breathe, to be powerful, to collect grains)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबलतिबलतःबलन्ति
मध्यमबलसिबलथःबलथ
उत्तमबलामिबलावःबलामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबलतात् / बलताद् / बलतुबलताम्बलन्तु
मध्यमबल / बलतात् / बलताद्बलतम्बलत
उत्तमबलानिबलावबलाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबलत् / अबलद्अबलताम्अबलन्
मध्यमअबलःअबलतम्अबलत
उत्तमअबलम्अबलावअबलाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबलेत् / बलेद्बलेताम्बलेयुः
मध्यमबलेःबलेतम्बलेत
उत्तमबलेयम्बलेवबलेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबलिष्यतिबलिष्यतःबलिष्यन्ति
मध्यमबलिष्यसिबलिष्यथःबलिष्यथ
उत्तमबलिष्यामिबलिष्यावःबलिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबलिताबलितारौबलितारः
मध्यमबलितासिबलितास्थःबलितास्थ
उत्तमबलितास्मिबलितास्वःबलितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबबालबेलतुःबेलुः
मध्यमबेलिथबेलथुःबेल
उत्तमबबल / बबालबेलिवबेलिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबालीत् / अबालीद्अबालिष्टाम्अबालिषुः
मध्यमअबालीःअबालिष्टम्अबालिष्ट
उत्तमअबालिषम्अबालिष्वअबालिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबल्यात् / बल्याद्बल्यास्ताम्बल्यासुः
मध्यमबल्याःबल्यास्तम्बल्यास्त
उत्तमबल्यासम्बल्यास्वबल्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबलिष्यत् / अबलिष्यद्अबलिष्यताम्अबलिष्यन्
मध्यमअबलिष्यःअबलिष्यतम्अबलिष्यत
उत्तमअबलिष्यम्अबलिष्यावअबलिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें