🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:28:34 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

क्षल् (क्षलँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0980
धात्वर्थ: सञ्चलने — टपकना, झरना, चूना (to flow,to ooze,to drip)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षलतिक्षलतःक्षलन्ति
मध्यमक्षलसिक्षलथःक्षलथ
उत्तमक्षलामिक्षलावःक्षलामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षलतात् / क्षलताद् / क्षलतुक्षलताम्क्षलन्तु
मध्यमक्षल / क्षलतात् / क्षलताद्क्षलतम्क्षलत
उत्तमक्षलानिक्षलावक्षलाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षलत् / अक्षलद्अक्षलताम्अक्षलन्
मध्यमअक्षलःअक्षलतम्अक्षलत
उत्तमअक्षलम्अक्षलावअक्षलाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षलेत् / क्षलेद्क्षलेताम्क्षलेयुः
मध्यमक्षलेःक्षलेतम्क्षलेत
उत्तमक्षलेयम्क्षलेवक्षलेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षलिष्यतिक्षलिष्यतःक्षलिष्यन्ति
मध्यमक्षलिष्यसिक्षलिष्यथःक्षलिष्यथ
उत्तमक्षलिष्यामिक्षलिष्यावःक्षलिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षलिताक्षलितारौक्षलितारः
मध्यमक्षलितासिक्षलितास्थःक्षलितास्थ
उत्तमक्षलितास्मिक्षलितास्वःक्षलितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचक्षालचक्षलतुःचक्षलुः
मध्यमचक्षलिथचक्षलथुःचक्षल
उत्तमचक्षल / चक्षालचक्षलिवचक्षलिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षालीत् / अक्षालीद्अक्षालिष्टाम्अक्षालिषुः
मध्यमअक्षालीःअक्षालिष्टम्अक्षालिष्ट
उत्तमअक्षालिषम्अक्षालिष्वअक्षालिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षल्यात् / क्षल्याद्क्षल्यास्ताम्क्षल्यासुः
मध्यमक्षल्याःक्षल्यास्तम्क्षल्यास्त
उत्तमक्षल्यासम्क्षल्यास्वक्षल्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षलिष्यत् / अक्षलिष्यद्अक्षलिष्यताम्अक्षलिष्यन्
मध्यमअक्षलिष्यःअक्षलिष्यतम्अक्षलिष्यत
उत्तमअक्षलिष्यम्अक्षलिष्यावअक्षलिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें