🕉️ 21 November 2026, Saturday · 10:44:54 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

गुर् (गुरीँ)

तुदादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 06.0131
धात्वर्थ: उद्यमने — प्रयत्न करना, उद्योग करना (to try, to make effort)

🔎 आपका लिखा रूप अपगोरम् — अव्यय — अप + गुर् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तगुरण——गुरणम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तगोरकगोरकःगोरिकागोरकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तगुरितृगुरितागुरित्रीगुरितृ
ण्यत्विध्यर्थक कृदन्तगोर्यगोर्यःगोर्यागोर्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)गुरितव्यगुरितव्यःगुरितव्यागुरितव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तगुरणीयगुरणीयःगुरणीयागुरणीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)गूर्णगूर्णःगूर्णागूर्णम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)गूर्णवत्गूर्णवान्गूर्णवतीगूर्णवत् / गूर्णवद्
शानच्वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)गुरमाणगुरमाणःगुरमाणागुरमाणम्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)गुरित्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रगूर्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)गुरितुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययगोरम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तगोरगोरः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तगूर्ति—गूर्तिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तजुगूर्वस्जुगूर्वान्जुगूरुषीजुगूर्वत् / जुगूर्वद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें