🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:00:15 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

अल् (अलँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0593
धात्वर्थ: भूषणपर्याप्तिवारणेषु — भूषित करना, निवारण करना, पूरा करना (to decorate, to satisfy, to fulfill, to get rid of, to complete)

🔎 आपका लिखा रूप अलम् — अल (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: अल् + अच् (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तअलन——अलनम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तआलकआलकःआलिकाआलकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तअलितृअलिताअलित्रीअलितृ
ण्यत्विध्यर्थक कृदन्तआल्यआल्यःआल्याआल्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)अलितव्यअलितव्यःअलितव्याअलितव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तअलनीयअलनीयःअलनीयाअलनीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)अलितअलितःअलिताअलितम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)अलितवत्अलितवान्अलितवतीअलितवत् / अलितवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)अलत्अलन्अलन्तीअलत् / अलद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तअलिष्यत्अलिष्यन्अलिष्यती / अलिष्यन्तीअलिष्यत् / अलिष्यद्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)अलित्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्राल्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)अलितुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययआलम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तआलआलः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तअल्ति—अल्तिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तआलिवस्आलिवान्आलुषीआलिवत् / आलिवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें