🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:54:21 AM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

जीव् (जीवँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0643
धात्वर्थ: प्राणधारणे — जीना (to live,to revive,to live upon, to survive)

🔎 आपका लिखा रूप आजीवम् — अव्यय — आ + जीव् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तजीवन——जीवनम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तजीवकजीवकःजीविकाजीवकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तजीवितृजीविताजीवित्रीजीवितृ
ण्यत्विध्यर्थक कृदन्तजीव्यजीव्यःजीव्याजीव्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)जीवितव्यजीवितव्यःजीवितव्याजीवितव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तजीवनीयजीवनीयःजीवनीयाजीवनीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)जीवितजीवितःजीविताजीवितम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)जीवितवत्जीवितवान्जीवितवतीजीवितवत् / जीवितवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)जीवत्जीवन्जीवन्तीजीवत् / जीवद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तजीविष्यत्जीविष्यन्जीविष्यती / जीविष्यन्तीजीविष्यत् / जीविष्यद्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)जीवित्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रजीव्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)जीवितुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययजीवम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तजीवजीवः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तज्यूति—ज्यूतिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तजिजीवस्जिजीवान्जिजुषीजिजीवत् / जिजीवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें