🕉️ 20 November 2026, Friday · 09:04:53 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

इष् (इषुँ)

तुदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 06.0078
धात्वर्थ: इच्छायाम् — इच्छा करना, चाहना (to wish, to desire, to want)

🔎 आपका लिखा रूप इच्छत् — इच्छत् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: इष् + शतृ (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तएषण——एषणम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तएषकएषकःएषिकाएषकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तएष्टृएष्टाएष्ट्रीएष्टृ
ण्यत्विध्यर्थक कृदन्तएष्यएष्यःएष्याएष्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)एष्टव्यएष्टव्यःएष्टव्याएष्टव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तएषणीयएषणीयःएषणीयाएषणीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)इष्टइष्टःइष्टाइष्टम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)इष्टवत्इष्टवान्इष्टवतीइष्टवत् / इष्टवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)इच्छत्इच्छन्इच्छती / इच्छन्तीइच्छत् / इच्छद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तएषिष्यत्एषिष्यन्एषिष्यती / एषिष्यन्तीएषिष्यत् / एषिष्यद्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)इष्ट्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रेष्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)एष्टुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययएषम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तएषएषः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तइष्टि—इष्टिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तईषिवस्ईषिवान्ईषुषीईषिवत् / ईषिवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें