🕉️ 20 November 2026, Friday · 07:06:00 AM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मा (मा)

अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0057
धात्वर्थ: माने — नापना, तौलना, अनुमान से सिद्ध करना (to measure,to weigh,to limit,to compare in size)

🔎 आपका लिखा रूप उपमात् — मात् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: उप + मा + शतृ (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तमान——मानम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तमायकमायकःमायिकामायकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तमातृमातामात्रीमातृ
यत्विध्यर्थक कृदन्तमेयमेयःमेयामेयम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)मातव्यमातव्यःमातव्यामातव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तमानीयमानीयःमानीयामानीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)मितमितःमितामितम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)मितवत्मितवान्मितवतीमितवत् / मितवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)मात्मान्माती / मान्तीमात् / माद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तमास्यत्मास्यन्मास्यती / मास्यन्तीमास्यत् / मास्यद्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)मित्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रमाय———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)मातुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययमायम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तमायमायः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तमिति—मितिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तममिवस्ममिवान्ममुषीममिवत् / ममिवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें