🕉️ 21 November 2026, Saturday · 10:55:30 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

क्रीड् (क्रीडृँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0405
धात्वर्थ: विहारे — विहार करना, खेलना, मन बहलाना (to amuse oneself, to enjoy, to play, to gamble, to make a noise)

🔎 आपका लिखा रूप क्रीडत् — क्रीड् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) (रंगीन खाना)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्रीडतिक्रीडतःक्रीडन्ति
मध्यमक्रीडसिक्रीडथःक्रीडथ
उत्तमक्रीडामिक्रीडावःक्रीडामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्रीडतात् / क्रीडताद् / क्रीडतुक्रीडताम्क्रीडन्तु
मध्यमक्रीड / क्रीडतात् / क्रीडताद्क्रीडतम्क्रीडत
उत्तमक्रीडानिक्रीडावक्रीडाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्रीडत् / अक्रीडद्अक्रीडताम्अक्रीडन्
मध्यमअक्रीडःअक्रीडतम्अक्रीडत
उत्तमअक्रीडम्अक्रीडावअक्रीडाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्रीडेत् / क्रीडेद्क्रीडेताम्क्रीडेयुः
मध्यमक्रीडेःक्रीडेतम्क्रीडेत
उत्तमक्रीडेयम्क्रीडेवक्रीडेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्रीडिष्यतिक्रीडिष्यतःक्रीडिष्यन्ति
मध्यमक्रीडिष्यसिक्रीडिष्यथःक्रीडिष्यथ
उत्तमक्रीडिष्यामिक्रीडिष्यावःक्रीडिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्रीडिताक्रीडितारौक्रीडितारः
मध्यमक्रीडितासिक्रीडितास्थःक्रीडितास्थ
उत्तमक्रीडितास्मिक्रीडितास्वःक्रीडितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचिक्रीडचिक्रीडतुःचिक्रीडुः
मध्यमचिक्रीडिथचिक्रीडथुःचिक्रीड
उत्तमचिक्रीडचिक्रीडिवचिक्रीडिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्रीडीत् / अक्रीडीद्अक्रीडिष्टाम्अक्रीडिषुः
मध्यमअक्रीडीःअक्रीडिष्टम्अक्रीडिष्ट
उत्तमअक्रीडिषम्अक्रीडिष्वअक्रीडिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्रीड्यात् / क्रीड्याद्क्रीड्यास्ताम्क्रीड्यासुः
मध्यमक्रीड्याःक्रीड्यास्तम्क्रीड्यास्त
उत्तमक्रीड्यासम्क्रीड्यास्वक्रीड्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्रीडिष्यत् / अक्रीडिष्यद्अक्रीडिष्यताम्अक्रीडिष्यन्
मध्यमअक्रीडिष्यःअक्रीडिष्यतम्अक्रीडिष्यत
उत्तमअक्रीडिष्यम्अक्रीडिष्यावअक्रीडिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें