🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:02:17 AM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

छन्द् (छदिँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0062
धात्वर्थ: संवरणे — ढकना, आच्छादन करना, लपेटना (to cover)

🔎 आपका लिखा रूप छन्दात् — छन्द (नपुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: छन्द् + अच् (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तछन्दन——छन्दनम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तछन्दकछन्दकःछन्दिकाछन्दकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तछन्दितृछन्दिताछन्दित्रीछन्दितृ
यत्विध्यर्थक कृदन्तछन्द्यछन्द्यःछन्द्याछन्द्यम्
ण्यत्विध्यर्थक कृदन्तछन्द्यछन्द्यःछन्द्याछन्द्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)छन्दितव्यछन्दितव्यःछन्दितव्याछन्दितव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तछन्दनीयछन्दनीयःछन्दनीयाछन्दनीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)छन्दितछन्दितःछन्दिताछन्दितम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)छन्दितवत्छन्दितवान्छन्दितवतीछन्दितवत् / छन्दितवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)छन्दत्छन्दन्छन्दन्तीछन्दत् / छन्दद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तछन्दिष्यत्छन्दिष्यन्छन्दिष्यती / छन्दिष्यन्तीछन्दिष्यत् / छन्दिष्यद्
शानच्वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)छन्दयमानछन्दयमानःछन्दयमानाछन्दयमानम्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)छन्दित्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रच्छन्द्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)छन्दितुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययछन्दम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तछन्दछन्दः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तछन्ति—छन्तिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तचच्छन्द्वस्चच्छन्द्वान्चच्छन्दुषीचच्छन्द्वत् / चच्छन्द्वद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬