🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:38:50 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

दुह् (दुहँ)

अदादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 02.0004
धात्वर्थ: प्रपूरणे — दूध निकालना, दोहना (to milk, to extract)

🔎 आपका लिखा रूप दुग्धम् — दुग्ध (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: दुह् + क्त (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तदोहन——दोहनम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तदोहकदोहकःदोहिकादोहकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तदोग्धृदोग्धादोग्ध्रीदोग्धृ
ण्यत्विध्यर्थक कृदन्तदोह्यदोह्यःदोह्यादोह्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)दोग्धव्यदोग्धव्यःदोग्धव्यादोग्धव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तदोहनीयदोहनीयःदोहनीयादोहनीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)दुग्धदुग्धःदुग्धादुग्धम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)दुग्धवत्दुग्धवान्दुग्धवतीदुग्धवत् / दुग्धवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)दुहत्दुहन्दुहतीदुहत् / दुहद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तधोक्ष्यत्धोक्ष्यन्धोक्ष्यती / धोक्ष्यन्तीधोक्ष्यत् / धोक्ष्यद्
शानच्वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)दुहानदुहानःदुहानादुहानम्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)दुग्ध्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रदुह्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)दोग्धुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययदोहम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तदोहदोहः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तदुग्धि—दुग्धिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तदुदुह्वस्दुदुह्वान्दुदुहुषीदुदुह्वत् / दुदुह्वद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬