🕉️ 23 November 2026, Monday · 01:34:47 AM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

कष् (कषँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0781
धात्वर्थ: हिंसायाम् — मारना, हिंसा करना (to kill, to destroy, to hurt)

🔎 आपका लिखा रूप निकाषम् — अव्यय — नि + कष् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तकषण——कषणम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तकाषककाषकःकाषिकाकाषकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तकषितृकषिताकषित्रीकषितृ
ण्यत्विध्यर्थक कृदन्तकाष्यकाष्यःकाष्याकाष्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)कषितव्यकषितव्यःकषितव्याकषितव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तकषणीयकषणीयःकषणीयाकषणीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)कषितकषितःकषिताकषितम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)कषितवत्कषितवान्कषितवतीकषितवत् / कषितवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)कषत्कषन्कषन्तीकषत् / कषद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तकषिष्यत्कषिष्यन्कषिष्यती / कषिष्यन्तीकषिष्यत् / कषिष्यद्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)कषित्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रकष्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)कषितुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययकाषम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तकाषकाषः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तकष्टि—कष्टिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तचकष्वस्चकष्वान्चकषुषीचकष्वत् / चकष्वद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬