२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
प्री (प्रीङ्)
दिवादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 04.0039
धात्वर्थ: प्रीतौ — प्रीती करना (to please,to love, to show affection)
🔎 आपका लिखा रूप प्रायम् — अव्यय — प्री + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) (रंगीन खाना)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रीयते प्रीयेते प्रीयन्ते मध्यम प्रीयसे प्रीयेथे प्रीयध्वे उत्तम प्रीये प्रीयावहे प्रीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रीयताम् प्रीयेताम् प्रीयन्ताम् मध्यम प्रीयस्व प्रीयेथाम् प्रीयध्वम् उत्तम प्रीयै प्रीयावहै प्रीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रीयत अप्रीयेताम् अप्रीयन्त मध्यम अप्रीयथाः अप्रीयेथाम् अप्रीयध्वम् उत्तम अप्रीये अप्रीयावहि अप्रीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रीयेत प्रीयेयाताम् प्रीयेरन् मध्यम प्रीयेथाः प्रीयेयाथाम् प्रीयेध्वम् उत्तम प्रीयेय प्रीयेवहि प्रीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रेष्यते प्रेष्येते प्रेष्यन्ते मध्यम प्रेष्यसे प्रेष्येथे प्रेष्यध्वे उत्तम प्रेष्ये प्रेष्यावहे प्रेष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रेता प्रेतारौ प्रेतारः मध्यम प्रेतासे प्रेतासाथे प्रेताध्वे उत्तम प्रेताहे प्रेतास्वहे प्रेतास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिप्रिये पिप्रियाते पिप्रियिरे मध्यम पिप्रियिषे पिप्रियाथे पिप्रियिढ्वे / पिप्रियिध्वे उत्तम पिप्रिये पिप्रियिवहे पिप्रियिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रेष्ट अप्रेषाताम् अप्रेषत मध्यम अप्रेष्ठाः अप्रेषाथाम् अप्रेढ्वम् उत्तम अप्रेषि अप्रेष्वहि अप्रेष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रेषीष्ट प्रेषीयास्ताम् प्रेषीरन् मध्यम प्रेषीष्ठाः प्रेषीयास्थाम् प्रेषीढ्वम् उत्तम प्रेषीय प्रेषीवहि प्रेषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रेष्यत अप्रेष्येताम् अप्रेष्यन्त मध्यम अप्रेष्यथाः अप्रेष्येथाम् अप्रेष्यध्वम् उत्तम अप्रेष्ये अप्रेष्यावहि अप्रेष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रीयते प्रीयेते प्रीयन्ते मध्यम प्रीयसे प्रीयेथे प्रीयध्वे उत्तम प्रीये प्रीयावहे प्रीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रीयताम् प्रीयेताम् प्रीयन्ताम् मध्यम प्रीयस्व प्रीयेथाम् प्रीयध्वम् उत्तम प्रीयै प्रीयावहै प्रीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रीयत अप्रीयेताम् अप्रीयन्त मध्यम अप्रीयथाः अप्रीयेथाम् अप्रीयध्वम् उत्तम अप्रीये अप्रीयावहि अप्रीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रीयेत प्रीयेयाताम् प्रीयेरन् मध्यम प्रीयेथाः प्रीयेयाथाम् प्रीयेध्वम् उत्तम प्रीयेय प्रीयेवहि प्रीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रायिष्यते / प्रेष्यते प्रायिष्येते / प्रेष्येते प्रायिष्यन्ते / प्रेष्यन्ते मध्यम प्रायिष्यसे / प्रेष्यसे प्रायिष्येथे / प्रेष्येथे प्रायिष्यध्वे / प्रेष्यध्वे उत्तम प्रायिष्ये / प्रेष्ये प्रायिष्यावहे / प्रेष्यावहे प्रायिष्यामहे / प्रेष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त प्रयण — — प्रयणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त प्रायक प्रायकः प्रायिका प्रायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त प्रेतृ प्रेता प्रेत्री प्रेतृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त प्रेय प्रेयः प्रेया प्रेयम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) प्रेतव्य प्रेतव्यः प्रेतव्या प्रेतव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त प्रयणीय प्रयणीयः प्रयणीया प्रयणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) प्रीत प्रीतः प्रीता प्रीतम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) प्रीतवत् प्रीतवान् प्रीतवती प्रीतवत् / प्रीतवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) प्रीयमाण प्रीयमाणः प्रीयमाणा प्रीयमाणम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) प्रीत्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रप्रीय — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) प्रेतुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय प्रायम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त प्रीति — प्रीतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त पिप्रीवस् पिप्रीवान् पिप्रुषी पिप्रीवत् / पिप्रीवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।