🕉️ 23 November 2026, Monday · 04:11:58 AM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

प्रा (प्रा)

अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0056
धात्वर्थ: पूरणे — भरना, तृप्त होना (to fill, to be satisfied, to be content)

🔎 आपका लिखा रूप प्रेयान् — प्रेय (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: प्रा + यत् (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तप्राण——प्राणम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तप्रायकप्रायकःप्रायिकाप्रायकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तप्रातृप्राताप्रात्रीप्रातृ
यत्विध्यर्थक कृदन्तप्रेयप्रेयःप्रेयाप्रेयम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)प्रातव्यप्रातव्यःप्रातव्याप्रातव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तप्राणीयप्राणीयःप्राणीयाप्राणीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)प्राणप्राणःप्राणाप्राणम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)प्राणवत्प्राणवान्प्राणवतीप्राणवत् / प्राणवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)प्रात्प्रान्प्राती / प्रान्तीप्रात् / प्राद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तप्रास्यत्प्रास्यन्प्रास्यती / प्रास्यन्तीप्रास्यत् / प्रास्यद्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)प्रात्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रप्राय———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)प्रातुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययप्रायम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तप्रायप्रायः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तप्राति—प्रातिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तपप्रिवस्पप्रिवान्पप्रुषीपप्रिवत् / पप्रिवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬