🕉️ 19 November 2026, Thursday · 06:19:41 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

वी (वी)

अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0043
धात्वर्थ: गतिव्याप्तिप्रजनकान्त्यसनखादनेषु — जनजाति, घेरना, आक्रमण करना, गर्भवती होना, गर्भधारण करना, चमकना, फेंकना, खाना, भक्षण करना (to go, to pervade, to surround, to attack, to be pregnant, to conceive, to glow, to shine…)

🔎 आपका लिखा रूप वियन् — वी धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, प्रथम पुरुष, बहुवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) (रंगीन खाना)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेतिवीतःवियन्ति
मध्यमवेषिवीथःवीथ
उत्तमवेमिवीवःवीमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवीतात् / वीताद् / वेतुवीताम्वियन्तु
मध्यमवीतात् / वीताद् / वीहिवीतम्वीत
उत्तमवयानिवयाववयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवेत् / अवेद्अवीताम्अवियन्
मध्यमअवेःअवीतम्अवीत
उत्तमअवयम्अवीवअवीम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवीयात् / वीयाद्वीयाताम्वीयुः
मध्यमवीयाःवीयातम्वीयात
उत्तमवीयाम्वीयाववीयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेष्यतिवेष्यतःवेष्यन्ति
मध्यमवेष्यसिवेष्यथःवेष्यथ
उत्तमवेष्यामिवेष्यावःवेष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेतावेतारौवेतारः
मध्यमवेतासिवेतास्थःवेतास्थ
उत्तमवेतास्मिवेतास्वःवेतास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविवायविव्यतुःविव्युः
मध्यमविवयिथ / विवेथविव्यथुःविव्य
उत्तमविवय / विवायविव्यिवविव्यिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवैषीत् / अवैषीद्अवैष्टाम्अवैषुः
मध्यमअवैषीःअवैष्टम्अवैष्ट
उत्तमअवैषम्अवैष्वअवैष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवीयात् / वीयाद्वीयास्ताम्वीयासुः
मध्यमवीयाःवीयास्तम्वीयास्त
उत्तमवीयासम्वीयास्ववीयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवेष्यत् / अवेष्यद्अवेष्यताम्अवेष्यन्
मध्यमअवेष्यःअवेष्यतम्अवेष्यत
उत्तमअवेष्यम्अवेष्यावअवेष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें