🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:41:29 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

शद् (शदॢँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0991
धात्वर्थ: शातने — जीर्ण होना, धीरे धीरे कम होना, मुरझाना, गिरना, नीचे फेकना (to perish,to fall,to wither,to decay, to wear off, to fall, to wane,to throw down)

🔎 आपका लिखा रूप विशदम् — शद (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: वि + शद् + अच् (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तशदन——शदनम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तशादकशादकःशादिकाशादकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तशत्तृशत्ताशत्त्रीशत्तृ
ण्यत्विध्यर्थक कृदन्तशाद्यशाद्यःशाद्याशाद्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)शत्तव्यशत्तव्यःशत्तव्याशत्तव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तशदनीयशदनीयःशदनीयाशदनीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)शन्नशन्नःशन्नाशन्नम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)शन्नवत्शन्नवान्शन्नवतीशन्नवत् / शन्नवद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तशत्स्यत्शत्स्यन्शत्स्यती / शत्स्यन्तीशत्स्यत् / शत्स्यद्
शानच्वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)शीयमानशीयमानःशीयमानाशीयमानम्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)शत्त्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रशद्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)शत्तुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययशादम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तशादशादः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तशत्ति—शत्तिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तशेदिवस्शेदिवान्शेदुषीशेदिवत् / शेदिवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें