🕉️ 21 November 2026, Saturday · 08:22:11 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

व्रज् (व्रजँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0109
धात्वर्थ: संस्कारगत्योः — संस्कार करना, पूर्ण करना, तैयार करना, सिद्ध करना, जाना, घूमना (to do cultural rites, to cultivate, to complete, to prepare, to turn, to go)

🔎 आपका लिखा रूप व्राजम् — अव्यय — व्रज् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तव्राजन——व्राजनम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तव्राजकव्राजकःव्राजिकाव्राजकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तव्राजयितृव्राजयिताव्राजयित्रीव्राजयितृ
यत्विध्यर्थक कृदन्तव्राज्यव्राज्यःव्राज्याव्राज्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)व्राजयितव्यव्राजयितव्यःव्राजयितव्याव्राजयितव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तव्राजनीयव्राजनीयःव्राजनीयाव्राजनीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)व्राजितव्राजितःव्राजिताव्राजितम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)व्राजितवत्व्राजितवान्व्राजितवतीव्राजितवत् / व्राजितवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)व्राजयत्व्राजयन्व्राजयन्तीव्राजयत् / व्राजयद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तव्राजयिष्यत्व्राजयिष्यन्व्राजयिष्यती / व्राजयिष्यन्तीव्राजयिष्यत् / व्राजयिष्यद्
शानच्वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)व्राजयमानव्राजयमानःव्राजयमानाव्राजयमानम्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)व्राजयित्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रव्राज्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)व्राजयितुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययव्राजम्———
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तव्राक्ति—व्राक्तिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तव्राजयाम्बभूवस्व्राजयाम्बभूवान्व्राजयाम्बभूषीव्राजयाम्बभूवत् / व्राजयाम्बभूवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें